Alimlər infraqırmızı şüaları rəngli görüntüyə çevirən eynək prototipi hazırlayıblar

Çin alimləri insan gözünün görə bilmədiyi infraqırmızı şüaları rəngli görünən işığa çevirən yüngül eynək prototipi hazırlayıblar. Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, yeni texnologiya gələcəkdə gecəgörmə sistemlərinin, görmə protezlərinin və insanın görmə imkanlarını genişləndirən cihazların yaradılmasına töhfə verə bilər.

Araşdırmanın nəticələri Science Advances jurnalında dərc olunub.

Pekin Texnologiya İnstitutunun tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanan qurğu infraqırmızı şüalanmanı görünən işığın müxtəlif rənglərinə çevirə bilir. Beləliklə, istifadəçi həm adi mühiti, həm də normal şəraitdə insan gözünə görünməyən infraqırmızı təsvirləri eyni vaxtda görə bilir. İnsan gözü infraqırmızı şüaları qəbul edə bilmir. Bunun səbəbi infraqırmızı fotonların tor qişadakı (retinadakı) işığahəssas hüceyrələri aktivləşdirmək üçün kifayət qədər enerjiyə malik olmamasıdır.

Hazırda istifadə olunan gecəgörmə cihazları və termal kameralar bu problemi qismən həll etsə də, onlar adətən təsviri yalnız bir rəngdə – yaşıl və ya ağ-qara formatda göstərir. Yeni texnologiya isə infraqırmızı şüalanmanı yalnız parlaqlığa görə deyil, onun dalğa uzunluğu və intensivliyinə uyğun olaraq müxtəlif rənglərə çevirir. İnsan gözü rəng çalarlarını daha dəqiq ayırd edə bildiyindən bu üsul infraqırmızı təsvirlər arasındakı fərqləri daha aydın görməyə imkan verir.

Qurğunun əsasını civə-tellurid kolloid kvant nöqtələri adlanan mikroskopik hissəciklər təşkil edir. İnfraqırmızı şüalar bu hissəciklərə düşdükdə onlar işığı udaraq elektrik yükünə çevirirlər. Yaranan elektrik yükü daha sonra üzvi işıq yayan dioda (OLED) ötürülür. Qurğuda qırmızı və firuzəyi rəng zonaları mövcuddur. Aşağı enerjili infraqırmızı siqnallar yalnız qırmızı zonanı aktivləşdirir, daha yüksək enerjili siqnallar isə hər iki rəng zonasını işıqlandırır. Nəticədə infraqırmızı şüalanmanın xüsusiyyətləri müxtəlif rənglərlə əks olunur.

Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, hazırladıqları texnologiya infraqırmızı görüntüləməyə yeni yanaşma təqdim edir. Onların sözlərinə görə, sistem infraqırmızı şüalanmanı sadəcə parlaqlıq fərqi kimi deyil, müxtəlif rəng çalarları şəklində təqdim etməklə istifadəçinin daha çox məlumat əldə etməsinə imkan yaradır.

Alimlər hazırladıqları prototipin çəkisinin cəmi 23 qram olduğunu bildirirlər. Sınaqlar zamanı eynəkdən müxtəlif formalı və hərəkətdə olan obyektlərə yönəldilmiş infraqırmızı şüaları müşahidə etmək üçün istifadə olunub.

Nəticələr göstərib ki, qurğu infraqırmızı təsvirləri aydın və rəngli formada əks etdirir, eyni zamanda adi görünən işığın keçməsinə mane olmur. Bu da istifadəçiyə ətraf mühiti və infraqırmızı görüntünü eyni vaxtda izləməyə imkan verir. Tədqiqatçılar həmçinin müəyyən ediblər ki, çevrilmiş işıq insan gözünün tor qişasında normal görmə reaksiyası yaradır.

Alimlərin fikrincə, texnologiya hələ prototip mərhələsində olsa da, onun tətbiq sahələri yalnız infraqırmızı görüntüləmə ilə məhdudlaşmır. Gələcəkdə bu yanaşma yeni nəsil görmə protezlərinin hazırlanmasına, eləcə də insanın təbii görmə imkanlarını genişləndirən texnologiyaların yaradılmasına şərait yarada bilər.

mənbə: techxplore.com