Çöldə gəzən ev pişikləri təhlükəli mikroblara məruz qala bilər - 400-dən çox araşdırma insanların və ev heyvanlarının necə qoruna biləcəyini ortaya qoyub

Çöldə gəzən ev pişikləri təhlükəli mikroblara məruz qala bilər.

Ekoloqlar və bir baytar həkim pişiklərin evə arzuolunmaz patogenlər gətirməsinin qarşısını almaq yollarını müəyyənləşdirmək üçün 400-dən çox elmi araşdırmanı təhlil ediblər.

Ev heyvanları bir çox insanın həyatında mühüm yer tutur və onlara dəyərli dostluq bəxş edir. Lakin xüsusilə tez-tez çöldə gəzən ev heyvanları arzuolunmaz patogenlərin və xəstəliklərin mənbəyinə də çevrilə bilər.

Vəhşi təbiətin sağlamlığını, eləcə də patogenlərin vəhşi heyvanlar, ev heyvanları və insanlar arasında yayılmasını araşdıran ekoloqlar və bir baytar həkimin apardığı tədqiqata görə, pişiyini çölə buraxan və ya həyətinə çöl pişikləri gələn şəxslərin bu nəticələrdən xəbərdar olması vacibdir.our newsletter

Zoonotik patogenlər həm heyvanları, həm də insanları yoluxdura bilən orqanizmlərdir. Patogen baxımından insanlar da parazitlərin yaşadığı orqanizmlərdir. İnsanlarda yaranan yeni xəstəliklərin mənbəyi kimi əksər hallarda vəhşi heyvanlar göstərilir. Bunun əsas səbəbi vəhşi heyvan növlərinin sayının ev heyvanlarının növlərindən xeyli çox olmasıdır.

Patogen insanlara yoluxmaq qabiliyyətinə malik olsa belə, insanlara çatmaq üçün ötürülmə vasitəsinə ehtiyac duyur. İnsanlar vəhşi heyvanlarla müqayisədə ev heyvanları ilə daha çox zoonotik patogen paylaşırlar. Bunun əsas səbəbi ev heyvanlarının insanlarla yaxın təmasda yaşamasıdır. Patogenin ev heyvanına da yoluxa bilməsi isə onun yayılması baxımından əlavə üstünlük yaradır.

Tədqiqatçılar yeni dərc olunan araşdırmalarında 400-dən çox elmi işin nəticələrini bir araya gətirərək, pişiyin evdə yaşaması, çöldə sərbəst gəzməsi və ya yabani həyatda olması kimi həyat tərzinin insanlara yoluxa bilən patogenləri daşıma ehtimalına necə təsir göstərdiyini araşdırıblar.

Toplanmış məlumatlar əsasında pişiklərdə insanlara yoluxa bilən və zoonotik hesab olunan təxminən 100 müxtəlif patogen aşkarlanıb. Bunlara quduzluq, Toksoplasma gondii, yumru bağırsaq qurdları və Salmonella paraziti daxildir.

Araşdırmanın nəticələri

Araşdırma göstərib ki, çöldə sərbəst gəzən ev pişiklərinin zoonotik patogen daşıma ehtimalı yalnız evdə saxlanılan pişiklərlə müqayisədə 3–5 dəfə daha yüksəkdir.

Tədqiqatçıları daha da təəccübləndirən nəticə isə çöldə sərbəst gəzməsinə icazə verilən ev pişiklərinin ən azı bir zoonotik patogen daşıma ehtimalına görə sahibsiz pişiklərlə demək olar ki, eyni risk səviyyəsinə malik olması olub.

Araşdırmaya görə, sahibsiz pişiklər çöldə gəzən ev pişiklərilə müqayisədə 3-5 dəfə çox patogen növü daşıyırlar. Maraqlısı budur ki, çöldə sərbəst gəzən ev pişiklərinin ən azı bir zoonotik patogen daşıma ehtimalının sahibsiz pişiklərlə demək olar ki, eyni idi.

Çöldə gəzən ev pişikləri sahibsiz pişiklərə nisbətən daha az patogen növləri daşısa da, sahibsiz pişikləri yoluxduran eyni patogenlər ev pişiklərinə də yoluxa bilir. 
Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu risklərin genişmiqyaslı problemə çevrilməsinin əsas səbəbi sərbəst gəzən ev pişiklərinin insanlarla, vəhşi heyvanlarla və digər ev heyvanları ilə yaxın təmasda olmasıdır.

Mənbə:livescience.com