Doğuşdan sonra depressiv əlamətlər körpə ölümü riskinin təxminən 3 dəfə artması ilə əlaqələndirilib

ABŞ-da aparılan yeni araşdırma doğuşdan dərhal sonra depressiv əlamətlər bildirən anaların körpələrində ilk yaşa qədər ölüm riskinin əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olduğunu göstərib.

Rutgers Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqat Nyu-Cersi ştatında 414 mindən çox doğuşun məlumatlarını əhatə edib.

JAMA Network Open jurnalında dərc olunan araşdırmada 2016–2020-ci illər arasında qeydə alınmış doğuş məlumatları 2021-ci ilə qədər olan körpə ölümü məlumatları ilə müqayisə edilib.

Nəticələrə görə, depressiv əlamətlər bildirən anaların körpələri arasında hər 1000 doğuşa 7,2 ölüm düşüb. Bu göstərici depressiv əlamətlər bildirməyən anaların körpələrində 1000 doğuşa 2 ölüm olub. Tədqiqatçılar ana və körpələrin demoqrafik və sosial-iqtisadi xüsusiyyətlərini nəzərə aldıqdan sonra da depressiv əlamətləri olan anaların körpələrində bir yaşa çatmadan ölüm riskinin digər körpələrlə müqayisədə təxminən 3 dəfə yüksək olduğunu müəyyən ediblər. Bu əlaqə anaların irqi və etnik mənsubiyyəti, təhsil səviyyəsi və sığorta statusuna görə ayrıca aparılan təhlillərdə, həmçinin vaxtında və vaxtından əvvəl doğulan körpələr arasında da müşahidə olunub.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi, Rutgers İctimai Sağlamlıq Məktəbinin əməkdaşı Rebeka Vufter nəticələrin müxtəlif ana və körpə qruplarında oxşar olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, bu nəticələr ana depressiyasının körpə ölümlərinə səbəb olduğunu göstərmir, lakin iki hal arasında araşdırılması vacib olan əlaqənin mövcudluğuna işarə edir.

Nyu-Cersi tədqiqat üçün əlverişli mühit yaradıb. Ştatda xəstəxanalar doğuşdan sonra və pasiyent xəstəxanadan çıxmazdan əvvəl depressiv əlamətlər üzrə skrininq aparmağa məcburdur. Skrininq üçün hamiləlik və doğuşdan sonrakı dövrdə depressiya əlamətlərini müəyyənləşdirmək məqsədilə geniş istifadə olunan Edinburq Doğuşsonrası Depressiya Şkalasından istifadə edilir. Nəticələr uşağın doğum qeydiyyatında sənədləşdirilir. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu yanaşma yalnız klinik diaqnozlara əsaslanmamağa imkan verib. Çünki depressiv əlamətlər yaşayan insanların bir qismi heç vaxt rəsmi depressiya diaqnozu almır. Alimlər həmçinin Nyu-Cersidə körpə ölümlərinin əsas səbəblərini araşdırıblar. Ana depressiv əlamətləri vaxtından əvvəl doğuş, perinatal vəziyyətlər, anadangəlmə qüsurlar, xromosom pozuntuları və qəfil körpə ölümü sindromu ilə əlaqəli ölümlərin daha yüksək riski ilə əlaqələndirilib.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, yeni araşdırma yalnız əlaqəni göstərir və ana depressiv əlamətlərinin körpə ölümünə səbəb olduğunu sübut etmir. Araşdırmada çoxsaylı ana və körpə xüsusiyyətləri nəzərə alınsa da, ölçülməyən digər amillər nəticələrə təsir göstərmiş ola bilər. Bununla belə, nəticələr ana psixi sağlamlığının körpələrin sağlamlığı ilə bağlı daha geniş müzakirənin mühüm hissəsi olduğunu göstərir.

Tədqiqat müəllifləri doğuşdan sonra həm ana, həm də körpə üçün tibbi xidmətin davamlı olmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Araşdırma depressiya skrininqi ilə psixi sağlamlıq xidmətləri arasında mövcud boşluqlara da diqqət çəkir. Amerika Mamalıq və Ginekologiya Kolleci də daxil olmaqla bir sıra peşəkar tibb təşkilatları perinatal dövrdə depressiya üzrə skrininqi tövsiyə edir. Lakin skrininqin aparılması praktikası fərqli ola bilər.

Depressiv əlamətlər müəyyən edildikdə belə, bu, hər zaman diaqnozun qoyulmasına, mütəxəssisə yönləndirməyə və ya müalicəyə başlanmasına gətirib çıxarmır. 

Araşdırmanın əsas tədqiqatçısı, Rutgers İctimai Sağlamlıq Məktəbinin professoru Slava Rokiki qeyd edib ki, skrininq simptomların müəyyənləşdirilməsi üçün mühüm ilk addımdır, lakin özü müalicə deyil. Onun sözlərinə görə, skrininqlə yanaşı effektiv yönləndirmə və uyğun müalicəyə çıxış da təmin edilməlidir.

mənbə: medicalxpress.com