Elektrik yüklü yağış damcıları qoruyucu örtüklə örtülmüş metalları korlaya bilər

Yeni araşdırma göstərib ki, təbiətdə yaranan elektrik yüklü yağış damcıları metal səthlərdə istifadə olunan qoruyucu örtükləri zədələyə və nəticədə metalın korroziyaya uğramasına səbəb ola bilər. Nature jurnalında dərc olunan tədqiqat indiyədək diqqətdən kənarda qalan bu korroziya mexanizminin avtomobillər, gəmilər, binalar və mədəni irs nümunələrinin qorunması baxımından nəzərə alınmasının vacibliyini ortaya qoyur.

Korroziya açıq havada istifadə olunan metal əşyalar və konstruksiyalar üçün həm iqtisadi, həm də təhlükəsizlik baxımından ciddi problemdir. İndiyədək yağışın metalları əsasən damcıların səthə fiziki təsiri və ya havadakı çirkləndiricilər səbəbindən turşulaşması yolu ilə korroziyaya uğratdığı düşünülürdü.

Lakin əvvəlki araşdırmalar su damcılarının bitki yarpaqları və şüşə kimi adi səthlərin üzərindən hərəkət edərkən elektrik yükü qazana bildiyini göstərmişdi. Buna baxmayaraq, bu elektrik yükünün metal səthlərin korroziyasına təsiri uzun müddət nəzərə alınmayıb.

Maks Plank Cəmiyyətinin alimləri Rüdiger Berger, Hans-Jürgen Butt və həmkarları elektrik baxımından neytral su damcılarının müxtəlif səthlərlə təmasdan sonra necə yükləndiyini və bunun materiallara necə təsir etdiyini araşdırıblar.

Tədqiqatçılar su damcılarını dörd müxtəlif səthin üzərinə buraxıblar. Bunlar bitki yarpağı, PVC köpük lövhəsi, polistirol və suyu dəf edən PFOTS adlı xüsusi örtük olub. Daha sonra bu damcılar üzəri teflonla örtülmüş mis səthə axıb. Təcrübələr zamanı məlum olub ki, su damcıları səthlər üzərindən hərəkət edərkən çox kiçik, lakin ölçülə bilən elektrik yükü əldə edir. Damcıların elektrik yükü 0,2–2 nanokulon arasında dəyişib.

Alimlər 3 000 damcının teflonla örtülmüş mis səthə düşməsindən sonra materialı araşdırıblar. Nəticələr olduqca maraqlı olub. Elektrik yüklü damcıların təsiri nəticəsində qoruyucu örtük parçalanıb və onun altındakı mis səth korroziyaya uğramağa başlayıb. Ən diqqətçəkən məqam isə elektrik yükü olmayan su damcılarında eyni təsirin müşahidə edilməməsi olub. Belə damcılar səthdə nəzərəçarpacaq zədələnmə yaratmayıb.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, əldə olunan nəticələr yağışın metallara təsirini yenidən qiymətləndirməyə əsas verir. Çünki qoruyucu örtüklər metalı xarici mühitdən təcrid etmək üçün istifadə olunsa da, elektrik yüklü su damcıları zamanla bu örtüklərin strukturunu poza bilər.

Bu mexanizmin daha yaxşı öyrənilməsi avtomobillərin, gəmilərin, binaların və digər metal konstruksiyaların korroziyadan qorunması üçün daha davamlı materialların hazırlanmasına kömək edə bilər.

Alimlər bildirirlər ki, elektrik yüklü su damcılarının yaratdığı korroziyanın qarşısını almağın yollarını müəyyənləşdirmək və metal səthləri qoruyan materialları təkmilləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

mənbə: phys.org