Endometrioz diaqnozu uzunmüddətli psixi sağlamlıq yükü ilə əlaqələndirilib

Endometrioz diaqnozu qoyulan qadınların digər qadınlarla müqayisədə antidepressant və narahatlıq əleyhinə dərmanlardan daha çox istifadə etdiyi, həmçinin psixiatriya xəstəxanalarının şöbələrinə daha çox müraciət etdiyi müəyyənləşdirilib. Danimarkanın Aarhus Universitetinin apardığı genişmiqyaslı yeni araşdırma göstərib ki, bu fərq yalnız diaqnoz qoyulduqdan sonra ortaya çıxmır. Eyni vəziyyət xəstəliyin diaqnozundan 10 il əvvəl də müşahidə olunur. 

Aarhus Universitetinin İctimai Səhiyyə Departamentinin doktorantı və tədqiqatçılardan biri Mariya Yosiasen bildirib ki, onları ən çox təəccübləndirən nəticələrdən biri bu tendensiyanın nə qədər aydın və davamlı olmasıdır. Onun sözlərinə görə, endometriozu olan qadınlarla digər qadınlar arasındakı fərq zaman keçdikcə azalmayıb. Əksinə, endometrioz diaqnozu qoyulan qadınlar diaqnozdan 10 il əvvəl başlayaraq sonrakı 10 il ərzində davamlı olaraq antidepressant dərmanlar üçün daha çox resept əldə ediblər.

Diaqnoz qoyulduqdan sonra isə bu fərq daha da artıb. Antidepressantların istifadəsi üzrə fərq 40 faizə, narahatlıq əleyhinə dərmanlarda isə 46 faizə yüksəlib. Tədqiqat endometriozun psixi gərginliyə konkret olaraq nə səbəbdən gətirib çıxardığına cavab vermir. Lakin Yosiasen bununla bağlı bir neçə mümkün izahın olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, uzunmüddətli ağrılar, simptomların səbəbi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik və insanın istədiyi həyatı yaşaya bilməməsindən yaranan məyusluq psixoloji yükün əsas səbəbləri arasında ola bilər. Bəzi qadınlar üçün isə sonsuzluqla bağlı problemlər də ciddi psixoloji gərginlik yarada bilər.

Tədqiqatın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri endometrioz diaqnozu qoyulduqdan sonra psixoloji yükün azalmasının müşahidə edilməməsidir. Əksinə, endometriozu olmayan qadınlarla müqayisədə fərq sonrakı illərdə daha da nəzərəçarpan olub. Yosiasenin sözlərinə görə, diaqnoz qoyulması bir tərəfdən qadın üçün rahatlıq yarada bilər. Çünki uzun müddət davam edən simptomların səbəbi məlum olur. Lakin digər tərəfdən, insanın xroniki xəstəliklə yaşamalı olduğunu qəbul etməsi də əlavə psixoloji yük yarada bilər. Tədqiqat endometriozun daha erkən diaqnoz edilməsinin psixoloji gərginliyi azaldıb-azaltmayacağına dair nəticə ortaya qoymur.

Aarhus Universitetində doktorantura layihəsini davam etdirən Yosiasen növbəti mərhələdə hormonal kontraseptivlərin endometriozu olan qadınların psixi sağlamlığına təsirini araşdırmağı planlaşdırır.

Tədqiqatçı bildirib ki, endometriozu olan bir çox qadının psixi sağlamlıq problemləri ilə əlaqədar dərman qəbul etdiyi və psixiatriya xidmətlərinə müraciət etdiyi görünür. Lakin hazırda bu qadınlara hansı yanaşmaların həqiqətən kömək etdiyinə dair kifayət qədər məlumat yoxdur. Onun sözlərinə görə, əsas məqsədlərdən biri də məhz bu sualın cavabını tapmaqdır.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, araşdırma endometrioz ilə psixi sağlamlıq problemləri arasında əlaqəni göstərir, lakin bu əlaqənin birbaşa səbəb-nəticə münasibəti olduğunu sübut etmir.

mənbə: medicalxpress.com