Maya mənşəli təbii qida əlavəsi immun sisteminin xərçəngə qarşı mübarizəsini gücləndirə bilər

İrlandiyalı alimlər müəyyən ediblər ki, maya mənşəli təbii qida əlavəsi piylənmə fonunda zəifləyən immun sisteminin xərçəngə qarşı müdafiəsini gücləndirə bilər. Siçanlar üzərində aparılan araşdırma göstərib ki, bu əlavənin tərkibindəki beta-qlükan sümük iliyindəki kök hüceyrələri yenidən proqramlaşdıraraq daha güclü şişəleyhinə immun hüceyrələrin yaranmasına kömək edir.

Tədqiqatın nəticələri Cell Reports jurnalında dərc olunub. Araşdırmaya Triniti Kollec Dublinin Biokimya və İmmunologiya Məktəbinin dosenti Frederik Şidi və Dublin Universitet Kollecinin professoru Helen Roş rəhbərlik ediblər.

Alimlər bildirirlər ki, artıq çəkinin itirilməsi ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərsə də, piylənmə sümük iliyində uzunmüddətli dəyişikliklər yarada bilər. Bu dəyişikliklər immun hüceyrələrinin formalaşmasına mənfi təsir edərək, hətta arıqladıqdan sonra da orqanizmin xərçəngə qarşı müdafiəsini zəiflədə bilər. Tədqiqat çərçivəsində siçanlara 4–12 həftə ərzində adi və ya yüksək yağlı qida rasionu ilə birlikdə maya beta-qlükanı verilib. Daha sonra onların immun sistemi yoğun bağırsaq, dəri və süd vəzi xərçəngi hüceyrələri ilə sınaqdan keçirilib.

Araşdırmanın birinci müəllifi, doktor Anna Ledvit bildirib ki, məqsəd adi qida əlavəsinin sümük iliyində erkən mərhələdə formalaşan immun hüceyrələrini yenidən proqramlaşdıraraq uzunmüddətli şişəleyhinə müdafiə yaradıb-yaratmadığını müəyyən etmək olub. Nəticələr göstərib ki, maya beta-qlükanı sümük iliyindəki kök hüceyrələrinə təsir edərək sonradan yaranan immun hüceyrələrinin fəaliyyətini dəyişdirib. Bu proses orqanizmin sürətli müdafiə mexanizmi olan anadangəlmə immunitetdə uzunmüddətli “immun yaddaşı” formalaşdırıb.

Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri də əldə olunan təsirin arıqlamadan sonra da davam etməsi olub. Bu isə əlavənin sadəcə mövcud immun hüceyrələrini qısamüddətli aktivləşdirmədiyini, onların yaranma prosesinə təsir göstərdiyini göstərir. Professor Helen Roş qeyd edib ki, bu, maya beta-qlükanının qida vasitəsilə qəbul edilməsinin sümük iliyindəki kök hüceyrələrini yenidən proqramlaşdıraraq “öyrədilmiş immunitet” yaratdığını nümayiş etdirən ilk tədqiqatdır. Əvvəlki araşdırmalarda buna yalnız inyeksiyalar vasitəsilə nail olunurdu.

Alimlərin sözlərinə görə, piylənmə infeksiyalar və xərçəng riskinin artması ilə yanaşı, immun sisteminin fəaliyyətini də zəiflədir. Yeni nəticələr göstərir ki, müəyyən qida komponentləri bu dəyişikliklərin bir hissəsini geri qaytarmağa kömək edə bilər.

Bununla belə, tədqiqat yalnız siçanlar üzərində aparılıb və əldə olunan nəticələr bu əlavənin insanlarda xərçəngin qarşısını aldığı və ya onu müalicə etdiyi anlamına gəlmir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, beta-qlükanın insanlarda eyni təsiri göstərib-göstərmədiyini, təhlükəsiz dozasını və kimyaterapiya, immunoterapiya kimi mövcud müalicə üsulları ilə birlikdə istifadə olunmasının mümkünlüyünü müəyyən etmək üçün klinik sınaqlara ehtiyac var.

Araşdırmada istifadə edilən Wellmune adlı maya beta-qlükanı artıq qida əlavəsi kimi kommersiya məqsədilə istehsal olunur. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu xüsusiyyət gələcək klinik sınaqların daha sürətlə başlanmasına imkan yarada bilər. Alimlər ümid edirlər ki, gələcəkdə sadə bir qida əlavəsi xərçəngə qarşı immun müdafiəni gücləndirərək mövcud müalicə üsullarını tamamlayacaq, eyni zamanda peyvəndlərə cavabı və infeksiyalara qarşı müqaviməti də yaxşılaşdıra biləcək.

mənbə: scitechdaily.com