Əməliyyatdan sonra xəstəxanadan evə buraxılan pasiyentlərin mobil tətbiqlər vasitəsilə izlənilməsi ciddi fəsadların, təcili tibbi yardıma müraciətlərin və xəstəxanaya təkrar yatışların riskini azalda bilər. Lakin araşdırma göstərir ki, bu üsulun effektivliyi təkcə texnologiyadan deyil, həkimlərin və digər tibb işçilərinin prosesdə iştirakından da asılıdır.
“Anesthesiology 2026” illik toplantısında təqdim edilən tədqiqatın nəticələrinə görə, mobil tətbiqlər vasitəsilə ev şəraitində monitorinq aparılan pasiyentlərdə əməliyyatdan sonrakı ciddi fəsadların yaranma riski standart tibbi nəzarətlə müqayisədə daha aşağı olub.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Toronto Universitetinin Temerti Tibb fakültəsinin tibb tələbəsi Mouad Əlqənqa bildirib ki, sadəcə mobil tətbiqdən istifadə sağalma prosesini öz-özlüyündə daha təhlükəsiz etmir. Onun sözlərinə görə, əsas fayda pasiyentlərin göndərdiyi məlumatları tibb işçisinin nəzərdən keçirdiyi və zəruri hallarda müvafiq tədbirlər gördüyü zaman əldə olunur.
M. Əlqənqa pasiyentlərə istifadə etdikləri tətbiqlərlə bağlı bir sıra məqamları dəqiqləşdirməyi tövsiyə edib: məlumatları kimin izlədiyi, həmin məlumatlara nə qədər müddətdə cavab verildiyi və narahatedici əlamətlər aşkarlandıqda hansı tədbirlərin görüldüyü əvvəlcədən bilinməlidir.
Tədqiqat çərçivəsində əməliyyatdan sonra mobil tətbiqlər vasitəsilə evdə monitorinqin sağalma prosesinə təsirini qiymətləndirmək üçün ümumilikdə 7 507 pasiyenti əhatə edən 38 araşdırmanın nəticələri təhlil olunub. İstifadə edilən proqramlar fərqli olsa da, əksəriyyətində pasiyentlərdən gündəlik olaraq smartfon və ya veb-portal vasitəsilə sağlamlıq vəziyyətləri barədə məlumat vermələri istənilib. Bu məlumatlara ağrı, qızdırma, ürəkbulanma və əməliyyat yarasının vəziyyəti kimi əlamətlər daxil olub. Bəzi proqramlarda fiziki aktivliyi izləyən daşınan cihazlardan, eləcə də Bluetooth vasitəsilə qoşulan qan təzyiqi ölçən cihazlardan, termometrlərdən və qanda oksigen səviyyəsini ölçən pulsoksimetrlərdən də istifadə edilib.
Təhlilin nəticələrinə əsasən, mobil tətbiqlər vasitəsilə monitorinq proqramlarında iştirak edən pasiyentlərdə standart əməliyyatdan sonrakı tibbi nəzarət alanlarla müqayisədə:
• ciddi əməliyyatdan sonrakı fəsadların riski 22 faiz;
• təcili tibbi yardım şöbəsinə müraciət riski 22 faiz;
• xəstəxanaya təkrar yatış riski isə 15 faiz az olub.
Bundan əlavə, pasiyentlər ağrı və narahatlıq səviyyəsinin azaldığını, fiziki funksiyalarının yaxşılaşdığını, həyat keyfiyyətlərinin yüksəldiyini və göstərilən tibbi xidmətdən daha çox razı qaldıqlarını bildiriblər. Bununla belə, əməliyyatdan sonrakı fəsadların ümumi sayı statistik baxımdan əhəmiyyətli dərəcədə azalmayıb. Tədqiqat müəllifləri bunu mobil monitorinqin bütün fəsadların qarşısını almaqdan daha çox, təhlükəli əlamətləri vaxtında aşkar etməyə kömək etməsi ilə izah edirlər. Belə monitorinq sayəsində narahatedici simptomlar ağırlaşaraq təcili tibbi müdaxilə, intensiv terapiya, xəstəxanaya təkrar yatış, əlavə prosedur və ya təkrar əməliyyat tələb edən vəziyyətə çevrilməzdən əvvəl müəyyən edilə bilər.
Araşdırmada mobil monitorinqin effektivliyində həkimlərin və digər tibb işçilərinin iştirakının mühüm rol oynadığı müəyyən edilib. Xəstəxanaya təkrar yatışların azalması yalnız cərrahi komandanın üzvü və ya tibb bacısının pasiyentlərin göndərdiyi məlumatları nəzərdən keçirdiyi və zəruri hallarda müdaxilə edə bildiyi proqramlarda müşahidə olunub. Tibb işçilərinin məlumatları yoxlamadığı proqramlarda isə təkrar yatışların sayında azalma qeydə alınmayıb. Nəticələr göstərir ki, səhiyyə müəssisələri mobil tətbiqlər vasitəsilə monitorinq sistemlərini tətbiq edərkən yalnız texnologiyanın seçiminə deyil, həm də pasiyent məlumatlarının kim tərəfindən və nə qədər tez yoxlanılacağına, narahatedici əlamətlər aşkarlandıqda hansı tədbirlərin görüləcəyinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər.
Mütəxəssislərin fikrincə, pasiyentlər də təqdim etdikləri məlumatların kim tərəfindən izlənildiyini və sağlamlıq vəziyyətlərində problem yarandıqda hansı prosedurun tətbiq ediləcəyini əvvəlcədən öyrənməlidirlər. Məlumatlar tibb işçisi tərəfindən mütəmadi nəzərdən keçirildikdə isə mobil tətbiqdən ardıcıl istifadə problemlərin təcili vəziyyətə çevrilməzdən əvvəl aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Araşdırmanın nəticələri Amerika Anestezioloqlar Cəmiyyətinin “Anesthesiology 2026” illik toplantısında təqdim olunub.
mənbə: medicalxpress.com
Şərhlər
Hələ təsdiqlənmiş şərh yoxdur.
Şərh yazın
Şərh yazmaq üçün hesabınıza daxil olun və e-poçtunuzu təsdiqləyin.