Robotlar kokteyl hazırlayır, marafon qaçır — amma hələ də çoxşaxəli iş görə bilmirlər

 “Hər işi bacaran” humanoid robot ideyası hələ uzaq gələcəkdədir

Onlar kokteyl qarışdıra, marafon qaça və hətta paltar da bükə bilirlər. Amma bütün bu təsirli nümayişlərə baxmayaraq, humanoid robotlar hələ də eyni anda müxtəlif işləri sərbəst şəkildə icra edə biləcək səviyyəyə çatmayıb — ən azı sənaye nümayişlərinin və marketinq təqdimatlarının iddia etdiyi qədər yox. Bu fərq May ayının sonunda Bostonda keçirilən Robotics Summit tədbirində açıq şəkildə hiss olunub: parlaq broşürlər bir şey vəd edirdi, sahədə çalışan mühəndislər isə tam başqa reallıqdan danışırdılar.

Böyük nümayişlər, məhdud real imkanlar

Elon Musk son aylarda Optimus humanoid robotunun qısa addımlarla qaçdığı görüntüləri paylaşaraq diqqət çəkmişdi. Figure AI tərəfindən hazırlanmış Figure 03 robotu isə otağı təmizləyə və səliqəyə sala bilir. AgiBot və Matrix Robotics kimi şirkətlər isə robotlarının qonaqları qarşılaya, kofe təqdim edə və hətta ekskursiya bələdçisi kimi davrana bildiyini iddia edirlər. Amma ekspertlərə görə, reallıq daha təvazökardır.

“Əksəriyyəti ya uzaqdan idarə olunur, ya da tək işə fokuslanıb”

RealSense startapının nümayəndəsi Kris Mattye bildirir ki, bu robotların çoxu ya operator tərəfindən uzaqdan idarə olunur, ya da çox dar çərçivədə bir tapşırığı yerinə yetirmək üçün proqramlaşdırılıb. Başqa sözlə, “özbaşına düşünən universal robot” obrazı hələ real deyil. IX Technologies tərəfindən təqdim edilən Neo robotu da bunun nümunəsi kimi göstərilir: marketinqdə “ev üçün hazır humanoid robot” kimi təqdim olunsa da, əslində ilkin mərhələlərdə insan tərəfindən idarə edilib.

Süni intellekt inkişafı sürətləndirir, amma hələ yetərli deyil

Bununla belə, inkişaf realdır və burada süni intellekt əsas rol oynayır. Renesas Electronics nümayəndəsi Uilyam Okazaki bildirir ki, AI texnologiyaları robotların inkişafını ciddi şəkildə sürətləndirib. Ən mühüm çətinliklərdən biri isə “əl” problemidir — yəni robotların insan kimi incə və dəqiq tutuş bacarığı. İndi bəzi robotlar artıq obyektləri zərif şəkildə tuta bilir, hətta sensorlar insan dərisinə toxunmanı belə hiss edə bilir.

Yeni AI modelləri: “görmək – anlamaq – hərəkət etmək”

Robot texnologiyasında yeni nəsil sistemlər ortaya çıxır:
VLA modelləri (vision-language-action) – robot kameradan gördüyünü, yazılı təlimatları və hərəkətləri birləşdirir
“World model” – robotların real dünyada obyektlərin necə dəyişəcəyini əvvəlcədən proqnozlaşdırmasına kömək edir Bu sistemlər robotlara “düşünərək hərəkət etməyə” yaxın bir qabiliyyət qazandırmağa çalışır.

Amma əsas problem qalır: məlumat və təhlükəsizlik

Innodisk nümayəndəsi Daniel Fan bildirir ki, ümumi təyinatlı robotların hələ uzun müddət tam hazır olacağını gözləmək real deyil. Hello Robot mütəxəssisi Çarli Kemp isə deyir ki, robotun bacardığını düşünmək kifayət deyil — onu real şəraitdə sınamaq vacibdir. AgiBot nümayəndəsi Xinrui Bi əlavə edir ki, tam avtonom robotların inkişafı üçün hələ kifayət qədər məlumat yoxdur.Bu məlumatları toplamaq üçün şirkətlər insanların gündəlik həyatını — evdə yemək bişirməyi, fabriklərdə işləmə proseslərini — kameralar vasitəsilə qeydə alırlar.

Robotlar real dünyada təhlükəsizlik problemi yaradır

Robotlar chatbotlardan fərqli olaraq fiziki dünyada hərəkət edirlər — yəni səhvləri real zərərə səbəb ola bilər.
XELA Robotics mütəxəssisi Valentino Fagard bildirir ki, robotlar insanlar üçün təhlükəsiz olmalıdır və onların davranışı ciddi şəkildə məhdudlaşdırılmalıdır. Lakin problem ondadır ki, süni intellekt sistemləri hər dəfə eyni şəkildə davranmır və bu onları proqnozlaşdırmağı çətinləşdirir. Brain Corp nümayəndəsi Con Blek bu sistemi “qara qutu” kimi təsvir edir — yəni robotun niyə belə qərar verdiyini həmişə anlamaq mümkün deyil.

Nəticə: robotlar güclüdür, amma hələ “universal əməkdaş” deyillər

Hazırkı humanoid robotlar artıq təsirli bacarıqlara malikdir, lakin:
çoxşaxəli işləri sərbəst görmək
tam avtonom işləmək
təhlükəsiz və proqnozlaşdırıla bilən davranış sərgiləmək kimi əsas hədəflərə hələ çatmayıblar.

Alimlərin ümumi fikri budur: humanoid robotların gündəlik həyatda “hər işi görən köməkçi”yə çevrilməsi hələ bir neçə il, bəlkə də daha çox vaxt aparacaq.

Mənbə:techxplore.com