Alimlər yüksək qan təzyiqi ilə mübarizənin qulaq vasitəsilə yeni üsulunu sınaqdan keçiriblər

London Kraliça Meri Universitetinin tədqiqatçıları dərman qəbul etmələrinə baxmayaraq qan təzyiqi yüksək olaraq qalan xəstələr üçün yeni, qeyri-invaziv müalicə üsulunu sınaqdan keçiriblər. Qulaqdakı sinirləri elektrik impulsları ilə stimullaşdıran cihazın ev şəraitində istifadəsinin təhlükəsiz və praktik olduğu müəyyən edilib.

“Hypertension” elmi jurnalında dərc olunan və Amerika Ürək Assosiasiyasının nəşr etdirdiyi araşdırma yüksək qan təzyiqinin nəzarətdə saxlanılması üçün alternativ yanaşmaların inkişafına yeni istiqamət verə bilər.

Yüksək qan təzyiqi ürək-damar xəstəlikləri, o cümlədən infarkt və insult riskini artırır. Müalicə alan bir çox insanda qan təzyiqinin tövsiyə olunan səviyyəyə düşməməsi isə əlavə müalicə üsullarının araşdırılmasını zəruri edir. Tədqiqatda transkutan vegetativ neyromodulyasiya (tAN) adlanan üsuldan istifadə olunub. Bu metod cərrahi müdaxiləyə ehtiyac olmadan elektrik stimulyasiyası vasitəsilə qan təzyiqinin tənzimlənməsində iştirak edən avtonom sinir sisteminə təsir göstərir.  “Afferent Medical Solutions” şirkəti tərəfindən hazırlanan əl cihazı qulağın ön hissəsində yerləşən kiçik qığırdaq çıxıntısına — tragusa — bərkidilən iki klip vasitəsilə zəif elektrik impulsları ötürür. Pasiyentlər proseduru ev şəraitində özləri həyata keçirə bilirlər.

Milli Sağlamlıq və Baxım Tədqiqatları İnstitutunun (NIHR) maliyyələşdirdiyi SCRATCH-HTN tədqiqatında dərman qəbul etmələrinə baxmayaraq hipertoniya problemi nəzarət altına alınmayan 63 nəfər iştirak edib.

İştirakçılar təsadüfi qaydada iki qrupa bölünüblər: bir qrupda aktiv elektrik stimulyasiyası tətbiq edilib, digər qrupda isə həqiqi müalicə təsiri yaratmayan saxta cihazdan istifadə olunub. Bu yanaşma tədqiqatçılara iki qrupun nəticələrini müqayisə etməyə imkan verib.  İştirakçılar ilk iki həftə ərzində cihazdan hər gün 30 dəqiqə, sonrakı 10 həftə ərzində isə həftədə bir dəfə istifadə ediblər. Onlar müəyyən edilmiş rejimə əsasən müalicəni davam etdiriblər və sınaq müddətində prosedur təhlükəsiz, eləcə də yaxşı tolere olunan üsul kimi qiymətləndirilib.  Bununla belə, tədqiqat cihazın saxta müalicə ilə müqayisədə qan təzyiqini daha effektiv aşağı saldığını sübut etməyib. Əldə olunan nəticələr əsasən üsulun ev şəraitində tətbiqinin mümkünlüyünü və təhlükəsizliyini göstərir.

Tədqiqatın bütün iştirakçıları üzrə nəticələr təhlil edildikdə, aktiv stimulyasiya qrupu ilə saxta cihazdan istifadə edən qrup arasında qan təzyiqinin azalması baxımından statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərq aşkarlanmayıb. Lakin tədqiqat başlamazdan əvvəl planlaşdırılan altqrup təhlili ilkin mərhələdə daha ağır hipertoniya göstəriciləri olan iştirakçılarda fərqli nəticə ortaya qoyub. Bu qrupda aktiv stimulyasiya tətbiq edilən şəxslərin qan təzyiqində saxta cihazdan istifadə edənlərlə müqayisədə daha nəzərəçarpan azalma müşahidə olunub.  Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu nəticə gələcək araşdırmalar üçün yeni istiqamət müəyyənləşdirir. Bununla belə, təsirin davamlılığını təsdiqləmək və hansı xəstələrin bu üsuldan faydalana biləcəyini müəyyən etmək üçün daha genişmiqyaslı klinik sınaqlara ehtiyac var.

 Universitetinin klinik müəllimi və Barts Health NHS Trust xəstəxanalar şəbəkəsinin məsləhətçi həkimi doktor Acay Qupta bildirib ki, bu texnologiya pasiyentlər tərəfindən rahat qəbul edilən və gələcəkdə milyonlarla insan üçün əlçatan ola biləcək potensial müalicə üsuludur.  O qeyd edib ki, tədqiqatın ümumi iştirakçı qrupu üzrə statistik əhəmiyyətli nəticə əldə etməməsinə baxmayaraq, daha ağır hipertoniya xəstələrində aktiv stimulyasiya qrupunda qan təzyiqinin saxta cihaz qrupuna nisbətən nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldığı müşahidə olunub.

Quptanın sözlərinə görə, bu sahədə aparılan ilk və ən əhatəli tədqiqatlardan biri olan araşdırma nəzarət altına alınmayan hipertoniya zamanı qeyri-invaziv neyromodulyasiyanın müəyyən xəstə qruplarına fayda verib-vermədiyini öyrənmək üçün yeni imkanlar açır. 

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, yeni üsulun effektivliyi hələ tam təsdiqlənməyib. Buna görə də qulaq vasitəsilə elektrik stimulyasiyası hazırda yüksək qan təzyiqinin standart müalicəsini əvəz edən üsul kimi qəbul edilməməlidir.

mənbə: scitechdaily.com