Dağınıq sklerozun geniş istifadə olunan müalicəsi bağırsaq xəstəliyi riskinin artması ilə əlaqələndirilib

Dağınıq skleroz (DS) xəstəliyinin müalicəsində istifadə olunan rituksimab preparatı iltihabi bağırsaq xəstəliklərinin, xüsusilə Kron xəstəliyinin inkişaf riskinin artması ilə əlaqələndirilib. Bununla belə, xəstəliyin yaranma ehtimalı ümumilikdə aşağı olaraq qalır.

“Karolinska İnstitutu”nun tədqiqatçılarının apardığı və JAMA Neurology jurnalında dərc olunan araşdırmada bu əlaqə genişmiqyaslı əhali məlumatları əsasında ilk dəfə sistemli şəkildə qiymətləndirilib.

Rituksimab CD20 zülalını hədəf alan, anti-CD20 terapiyaları adlanan dərman qrupuna daxildir. İsveçdə bu preparat dağınıq sklerozun gedişini dəyişdirən müalicələr arasında ən çox istifadə olunan vasitələrdən biridir. Anti-CD20 preparatlarının istifadəsi artdıqca bu müalicəni alan pasiyentlərdə iltihabi bağırsaq xəstəliklərinin yaranması halları da qeydə alınıb. Bu vəziyyət nevroloqlar arasında narahatlıq yaradıb. Lakin indiyədək mümkün əlaqəni genişmiqyaslı tədqiqatlarla qiymətləndirən məlumatlar məhdud olub.

Tədqiqatçılar İsveçin tibbi reyestrlərindən əldə olunan məlumatlar əsasında residivlərlə müşayiət olunan dağınıq sklerozu olan şəxslərin təxminən 14 min müalicə epizodunu təhlil ediblər.  Rituksimabın istifadəsi dağınıq sklerozun müalicəsində tətbiq olunan digər üç preparatla — natalizumab, dimetil fumarat və fingolimodla müqayisə olunub.  Nəticələr göstərib ki, rituksimabla müalicə alan şəxslərdə iltihabi bağırsaq xəstəliklərinə digər üç preparatdan hər hansı birini qəbul edənlərlə müqayisədə daha çox rast gəlinib. Pasiyentlərin müşahidə müddətləri arasındakı fərqlər nəzərə alındıqdan sonra da bu əlaqə qorunub.  Tədqiqatçılar qruplar arasındakı digər fərqlərə uyğun düzəlişlər etdikdən sonra rituksimab qəbul edənlərdə iltihabi bağırsaq xəstəliklərinin yaranma riskinin digər müalicələri alanlarla müqayisədə təxminən 10 dəfə yüksək olduğunu müəyyən ediblər.

Nisbi riskdəki artıma baxmayaraq, xəstəliyin mütləq yaranma ehtimalı aşağı olaraq qalıb. Müalicəyə başladıqdan sonrakı 10 il ərzində hər hansı müalicə qrupundakı pasiyentlərin 2 faizindən azında iltihabi bağırsaq xəstəliyi inkişaf edib.  Tədqiqatın hesablamalarına görə, digər müalicələrdən biri əvəzinə beş il ərzində rituksimab qəbul edən hər 131 pasiyentə təxminən bir əlavə iltihabi bağırsaq xəstəliyi halı düşür. Qeydə alınan halların əksəriyyəti Kron xəstəliyi ilə bağlı olub.  Karolinska İnstitutunun Solna şəhərində yerləşən Tibb Departamentinin tədqiqatçısı və araşdırmanın son müəllifi Peter Alpin bildirib ki, bu, dağınıq sklerozun müalicəsində anti-CD20 preparatları ilə əlaqəli iltihabi bağırsaq xəstəliyi riskini kəmiyyət baxımından qiymətləndirən ilk genişmiqyaslı tədqiqatdır.  Onun sözlərinə görə, nəticələr bu mümkün əlavə təsirin dağınıq skleroz üçün müalicə seçilərkən nəzərə alınmalı olduğunu göstərir. Bununla belə, risk hər bir pasiyent üçün müalicənin faydaları ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir. Alim vurğulayıb ki, anti-CD20 preparatları dağınıq sklerozun kəskinləşmələrinin qarşısını almaqda ən təsirli müalicə vasitələri sırasındadır. 

Beləliklə, araşdırma rituksimabın iltihabi bağırsaq xəstəlikləri ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərsə də, bu nəticə preparatın həmin xəstəliklərə birbaşa səbəb olduğunu sübut etmir. Müalicənin seçilməsi zamanı mümkün risklər və gözlənilən faydalar həkim tərəfindən fərdi qaydada nəzərə alınmalıdır.

mənbə: medicalxpress.com