Yüksək qan təzyiqi ilə mübarizədə yeni üsul: qulaq sinirlərinin elektrik stimulyasiyası araşdırılır

London Kraliça Meri Universitetinin alimləri dərman qəbul etmələrinə baxmayaraq qan təzyiqi nəzarət altına alınmayan pasiyentlər üçün qulaq sinirlərinin elektrik stimulyasiyasına əsaslanan yeni üsulu sınaqdan keçiriblər. Tədqiqatın nəticələri bu yanaşmanın ev şəraitində tətbiqinin təhlükəsiz və praktik olduğunu göstərsə də, onun qan təzyiqini effektiv şəkildə aşağı saldığı hələ sübut edilməyib.

Araşdırma Amerika Ürək Assosiasiyasının Hypertension jurnalında dərc olunub.

Yüksək qan təzyiqinin nəzarətdə saxlanılması ürək-damar xəstəlikləri, o cümlədən infarkt və insult riskinin azaldılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, müalicə alan bir çox insanda qan təzyiqi tövsiyə olunan səviyyədən yüksək qalır. Bu səbəbdən alimlər mövcud müalicə üsullarını tamamlaya biləcək alternativ yanaşmaları araşdırırlar.

Qan təzyiqinə qulaq vasitəsilə təsir etmək mümkündürmü?

Transkutan avtonom neyromodulyasiya (tAN) adlanan üsul cərrahi müdaxilə tələb etmədən elektrik impulsları vasitəsilə sinirlərin stimullaşdırılmasına əsaslanır. Bu yanaşma qan təzyiqinin tənzimlənməsində iştirak edən avtonom sinir sistemini hədəf alır. Həmin sistem orqanizmin şüurlu nəzarətimizdən kənarda baş verən bir sıra funksiyalarını idarə edir. Afferent Medical Solutions şirkəti tərəfindən hazırlanmış portativ cihaz qulağın ön hissəsində yerləşən kiçik qığırdaq çıxıntısına — traqusa bərkidilən iki sıxac vasitəsilə zəif elektrik impulsları ötürür. Pasiyentlər cihazı özləri ev şəraitində istifadə edə bilirlər.

63 pasiyentin iştirakı ilə sınaq keçirilib 

Milli Sağlamlıq və Qayğı Araşdırmaları İnstitutunun (NIHR) maliyyələşdirdiyi SCRATCH-HTN klinik sınağında qan təzyiqi bir və ya daha çox dərman qəbul etmələrinə baxmayaraq nəzarət altına alınmayan 63 nəfər iştirak edib.  İştirakçılar təsadüfi qaydada iki qrupa bölünüblər. Bir qrupda aktiv elektrik stimulyasiyası tətbiq edilib, digər qrupda isə müqayisə aparmaq üçün həqiqi stimulyasiya verməyən saxta cihazdan istifadə olunub.  İlk iki həftə ərzində iştirakçılar cihazı hər gün 30 dəqiqə işlədiblər. Sonrakı 10 həftə ərzində isə prosedur həftədə bir dəfə həyata keçirilib.  Tədqiqat zamanı iştirakçılar müəyyən edilmiş istifadə qaydalarına əsasən müalicəni davam etdiriblər. Ümumilikdə, cihazın təhlükəsiz olduğu və pasiyentlər tərəfindən yaxşı qəbul edildiyi bildirilib.  Lakin bu nəticələr üsulun ev şəraitində tətbiqinin mümkünlüyünü göstərir; onun saxta cihazla müqayisədə qan təzyiqini daha effektiv azaltdığını təsdiqləmir.

Tədqiqatın ümumi nəticələrinə əsasən, aktiv elektrik stimulyasiyası tətbiq olunan qrupda qan təzyiqinin azalması saxta cihazdan istifadə edən qrupla müqayisədə statistik baxımdan əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olmayıb.  Bununla belə, tədqiqat başlamazdan əvvəl planlaşdırılmış altqrup təhlili ilkin mərhələdə daha ağır hipertoniya müşahidə edilən iştirakçılarda fərqli nəticə ortaya qoyub. Belə pasiyentlərdə aktiv stimulyasiya qrupunda qan təzyiqinin azalması saxta cihaz qrupuna nisbətən daha çox olub.  Tədqiqatçılar bu nəticəni gələcək araşdırmalar üçün perspektivli istiqamət kimi qiymətləndirirlər. Bununla belə, müşahidə edilən fərqin daha genişmiqyaslı sınaqlarda təsdiqlənməsi və üsulun hansı pasiyentlərə fayda verə biləcəyinin müəyyənləşdirilməsi vacibdir.

Tədqiqatın rəhbəri, London Kraliça Meri Universitetinin klinik elmi işçisi və Barts Health NHS Trust xəstəxanalar şəbəkəsinin məsləhətçi həkimi doktor Acay Qupta bildirib ki, bu texnologiya pasiyentlər tərəfindən qəbul edilə bilən və gələcəkdə geniş tətbiq imkanları yarada biləcək yanaşmadır.  Onun sözlərinə görə, ümumi iştirakçı qrupu üzrə nəticələr statistik əhəmiyyət həddinə çatmasa da, daha ağır hipertoniya olan pasiyentlərdə aktiv stimulyasiya ilə qan təzyiqinin daha çox azalması müşahidə edilib.  Doktor A. Qupta qeyd edib ki, bu sahədə aparılan ilk və ən əhatəli tədqiqatlardan biri olan araşdırma qeyri-invaziv neyromodulyasiyanın qan təzyiqi nəzarət altına alınmayan müəyyən pasiyent qruplarına fayda verib-verməyəcəyini öyrənmək üçün yeni imkanlar yaradır.

Alimlər vurğulayırlar ki, qulaq vasitəsilə sinir stimulyasiyasının yüksək qan təzyiqinin müalicəsində yerini müəyyənləşdirmək üçün daha çox iştirakçının cəlb olunduğu klinik sınaqlar keçirilməlidir. Hazırkı nəticələr bu üsulun mövcud dərman müalicəsini əvəz edə biləcəyini göstərmir.

mənbə: scitechdaily.com