Alimlər: Marsın koloniyalaşdırılmasının açarı asteroidlərin daxilində gizlənə bilər

Marsda daimi yaşayış məntəqəsinin qurulması üçün lazım olan metal ehtiyatları gələcəkdə Yer deyil, asteroidlərdən əldə oluna bilər. Yeni araşdırma göstərir ki, düzgün seçilmiş metal tərkibli asteroidlərə mövcud kosmik texnologiyalar vasitəsilə çatmaq mümkündür və onlar Mars koloniyasının tikintisi üçün əsas xammal mənbəyinə çevrilə bilər.

Araşdırmanın nəticələri Universe Today tərəfindən dərc edilib.

Mütəxəssislərin fikrincə, Marsda yaşayış məntəqəsinin yaradılması təkcə mürəkkəb mühəndislik məsələlərinin həllindən ibarət deyil. Bunun üçün Günəş sistemi boyunca avadanlıq, xammal və digər resursların etibarlı şəkildə daşınmasını təmin edəcək logistika sistemi də qurulmalıdır.

Alimlər qeyd edirlər ki, Mars koloniyası yalnız ərzaq, su və oksigenə deyil, həm də yaşayış modullarının tikintisi, texnikanın istehsalı və alətlərin hazırlanması üçün böyük həcmdə polad, alüminium, dəmir və digər metallara ehtiyac duyacaq. İstifadə zamanı avadanlıqların sıradan çıxması və onların yenilənməsi zərurəti isə bu tələbatı daha da artıracaq.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bütün bu materialların uzunmüddətli perspektivdə mütəmadi olaraq Yerdən daşınması nə iqtisadi, nə də texniki baxımdan səmərəli deyil. Hazırda bir ton yükün kosmosa çıxarılması on milyonlarla funt sterlinqə başa gəlir, Marsa uçuş isə planetlərin orbitdəki mövqeyindən asılı olaraq təxminən altı-doqquz ay çəkir. Bu səbəbdən İsveçrənin EPFL ali məktəbinin tədqiqatçıları Marsın metal tələbatının asteroidlərin hasilatı hesabına ödənilməsinin mümkünlüyünü araşdırıblar.

Alimlər bildirirlər ki, Günəş sistemində milyonlarla asteroid mövcuddur. Onların bir hissəsi M tipli asteroidlərdir və tərkibində böyük həcmdə dəmir, nikel və digər qiymətli metallar saxlayır. Başqa sözlə, onlar kosmosda hərəkət edən nəhəng mineral yataqları hesab olunur.

Araşdırmanın əsas məqsədi kosmik aparatların bu asteroidlərə çataraq faydalı metalları hasil edib Marsa daşımasının texniki və enerji baxımından nə dərəcədə mümkün olduğunu müəyyənləşdirmək olub.

Bunun üçün tədqiqatçılar minlərlə mümkün marşrutu kompüter modelləri vasitəsilə təhlil ediblər. Hesablamalara səyahət üçün tələb olunan enerji, hasil edilə biləcək metalın miqdarı və missiyanın başa çatdırılması üçün lazım olan yanacaq da daxil edilib.

Alimlərin diqqət yetirdiyi əsas məqamlardan biri geri dönüş yanacağının təmin olunması olub.

Onların fikrincə, bəzi karbonlu asteroidlərin tərkibində karbon və su buzu mövcuddur. Müvafiq emal texnologiyaları tətbiq edilərsə, bu maddələrdən kosmosun özündə raket yanacağı istehsal etmək mümkün ola bilər. Bu isə kosmik aparatların geri dönüş üçün bütün yanacağı Yerdən aparmasına ehtiyacı aradan qaldıra bilər.

Araşdırmanın nəticələri göstərib ki, bəzi asteroidlərə mövcud kosmik texnologiyalar vasitəsilə çatmaq mümkündür və belə hədəflər üçün tələb olunan enerji asteroidlərin hasilatını iqtisadi baxımdan məqsədəuyğun edə bilər. Bununla yanaşı, alimlər vurğulayırlar ki, asteroidin düzgün seçilməsi həlledici əhəmiyyət daşıyır. Əgər seçilən asteroidə uçuş çox yanacaq tələb edərsə, əldə olunacaq metallar missiyanın xərclərini kompensasiya etməyə bilər.

Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, bu nəticələr asteroid hasilatının yaxın vaxtlarda başlayacağı anlamına gəlmir. Bəşəriyyət hələ kosmosda ilk mədənini istismar etməkdən uzaqdır.

Bununla belə, araşdırma göstərir ki, gələcəkdə asteroidlərdən Marsa metal daşıyan və eyni zamanda asteroid resurslarından əldə olunan yanacaqdan istifadə edən təchizat şəbəkəsinin yaradılması prinsip etibarilə mümkündür.

Alimlərin qənaətincə, Marsda daimi koloniyanın qurulması üçün təkcə insan resursu kifayət deyil. Həmin koloniyanın inkişafı üçün tikinti materialları və xammalı fasiləsiz çatdıracaq etibarlı təchizat sisteminin yaradılması da əsas şərtlərdən biridir. Bu tədqiqat isə belə bir sistemin reallaşdırılmasının mümkün ola biləcəyini göstərir.

mənbə: www.sciencedaily.com