Çində robot texnologiyalarının inkişafı sürətlənir. Ölkədə humanoid robotlar süni intellekt sahəsində növbəti böyük mərhələ kimi qiymətləndirilir. Bununla yanaşı, texnologiyanın real iş mühitində geniş tətbiq olunması və robotların insan əməyini əvəz edə biləcək səviyyəyə çatması hələ də ciddi texniki problemlərlə üzləşir. Şərqi Çinin Çjetszyan əyalətində yerləşən Xançjou Robot Məktəbində bir qrup məktəbli “Uci” adlı kiçik humanoid robotun onları qarşılamasını maraqla izləyib. Robot teatrallaşdırılmış jestlərlə uşaqları robot məktəbi ilə tanış edib və gələcəyin mexaniki işçi qüvvəsini hazırlamaq məqsədindən danışıb. Çində qabaqcıl robot texnologiyalarına maraq getdikcə artır. Bu sahə qlobal süni intellekt bumunun növbəti istiqamətlərindən biri hesab olunur. Lakin investorların artan marağı ilə yanaşı, ABŞ kimi rəqiblərdə də narahatlıq yaranır. Çərşənbə günü Pekində keçirilən Ümumdünya Robot Konfransında yüzlərlə şirkət iştirak edib. Eyni gün Çinin robototexnika sahəsində aparıcı şirkətlərindən biri olan “Unitree”nin səhmləri birjada satışa çıxarılıb.
Şirkətin səhmləri ticarətin ilk dəqiqələrində 600 faizdən çox bahalaşıb. Lakin bu yüksəliş əsasən gələcəyə yönəlmiş gözləntilərə əsaslanır. Çünki hazırda hətta ən inkişaf etmiş humanoid robotların belə kommersiya məqsədilə genişmiqyaslı istifadəsi məhduddur. AFP-nin Xançjou Robot Məktəbində qarşılaşdığı “Uci” — “Unitree” şirkətinin xüsusi modifikasiyası olan robotdur. Robot məktəbin qəbul hissəsində ziyarətçilərə ərazini göstərərkən onların səbirli olmasını istəyib. “Uci” özünü “intern” kimi təqdim edərək qadın səsi ilə danışıb və hələ təlim mərhələsində olduğunu, buna görə bir qədər həyəcanlı hiss etdiyini bildirib. Robot həmçinin məktəbdə konkret robot peşələri üçün fərdiləşdirilmiş kursların və sertifikatlaşdırma proqramlarının keçirildiyini izah edib.
“Unitree”nin humanoid robotları çevik hərəkətləri ilə dünyada ən çox tanınan robotlar sırasındadır. Şirkətin robotları döyüş sənətlərini xatırladan hərəkətləri və robotlar arasında kikboksinq nümayişləri ilə böyük maraq doğurub. Bununla belə, şirkət öz prospektində humanoid robotların genişmiqyaslı kommersiya tətbiqinin hələ qeyri-müəyyən olduğunu və texnologiyanın inkişafının gözləntilərdən geri qalması riskinin mövcudluğunu qeyd edib. Mütəxəssislərin fikrincə, robot texnologiyasının əsas hədəfi — real həyatdakı gözlənilməz vəziyyətlərə müstəqil şəkildə reaksiya verə bilən maşınlar yaratmaq — hələ kifayət qədər uzaq perspektivdir.
Xançjou Robot Məktəbinin mühəndisi Çju Tyanle AFP-yə bildirib ki, robotun “beyninin” öyrədilməsi son dərəcə çətin prosesdir. Onun sözlərinə görə, müəyyən texniki imkanlar artıq formalaşsa da, robotlara ətraf aləmi başa düşmək qabiliyyətinin verilməsi hələ də bütün dünya üçün ciddi problem olaraq qalır. Texnologiya araşdırmaları üzrə Omdia şirkətinin nümayəndəsi Lian Jye Su isə problemin sadəcə süni intellekti robota yerləşdirməkdən daha mürəkkəb olduğunu bildirib. Onun fikrincə, istehlakçı ChatGPT ilə danışa bilən yaşlı insanların olduğunu görərək robotların yaxın gələcəkdə onlara qulluq edə biləcəyini düşünə bilər. Lakin reallıqda belə bir gələcəyə hələ çox uzaqdır.
Pekin bu müddətin qısaldılması üçün robototexnika sektoruna strateji dəstək verir. Çin hökuməti son iki beşillik planında bu sahənin inkişafını prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirib. Ölkədə robot istehsalı üçün təchizat zənciri artıq geniş şəkildə formalaşıb və bir çox xüsusiyyətlərinə görə elektrik avtomobilləri sənayesinin təchizat sistemi ilə oxşarlıq təşkil edir. Morningstar şirkətinin səhm bazarı üzrə analitiki Kanyüsyou Li AFP-yə bildirib ki, robototexnika sənayesinin növbəti mərhələsi robotun yeriyə bildiyini nümayiş etdirməkdən daha çox onun iqtisadi baxımdan faydalı işləri yerinə yetirə bildiyini göstərmək olacaq.
Xançjou Robot Məktəbinin əsas məqsədi də məhz budur. Çjetszyan Universiteti tərəfindən yerli hökumətin dəstəyi ilə yaradılan məktəb şirkətlərə mütəxəssis çatışmazlığını aradan qaldırmaq və robotların real iş mühitində tətbiqinə keçidi sürətləndirmək məqsədi daşıyır.
Məktəbin yaradılmasının arxasında duran Çjetszyan Universiteti institutunun direktor müavini Çjao Han bildirib ki, burada şirkətlərə öz robotlarını gətirmək, onları qiymətləndirmək və gələcək iş funksiyalarına uyğun şəkildə öyrətmək imkanı yaradılır. Robotların konkret vəzifələri yerinə yetirə bildiyini təsdiqləyən sertifikatların verilməsi də nəzərdə tutulur. Çjao Han bu sənədi insanın məzuniyyət sertifikatına bənzədib. AFP-nin bu ayın əvvəlində məktəbə səfəri zamanı çox sayda “şagird” müşahidə edilməsə də, təlim otağının genişliyi layihənin qarşıya qoyduğu məqsədlərin miqyasını göstərib.
Çində humanoid robotların gündəlik həyatda istifadəsi getdikcə artır. Sınaq mərhələsində olan işlər arasında nəqliyyatın tənzimlənməsi, evlərin təmizlənməsi və fabriklərdə müxtəlif işlərin görülməsi yer alır. Lakin robotların genişmiqyaslı istifadəsi yalnız texniki və mexaniki problemlərlə məhdudlaşmır. Bunun üçün böyük həcmdə məlumatın toplanması da tələb olunur. Bu məlumatlar böyük dil modellərinin öyrədilməsi üçün istifadə olunan internet məzmununun real dünyadakı analoqu hesab edilə bilər.
AFP-nin ziyarət etdiyi təlim şirkətlərindən birində insanlar “PlayStation” pultlarına bənzəyən idarəetmə vasitələrindən istifadə edərək eyni hərəkətləri dəfələrlə təkrarlayıblar. Onlar paltar qatlayıb, əşyaları yerindən tərpədib və qabdan maye püskürdüblər. Bu zaman yanlarında olan humanoid robotlar insanların hərəkətlərini təkrarlayıb. Şirkətin əməkdaşlarından biri AFP-yə bildirib ki, istifadəyə yararlı robot modelinin hazırlanması üçün ümumilikdə on minlərlə saatlıq məlumat tələb oluna bilər.
Pekinin robototexnika sahəsinə strateji investisiyaları ABŞ-da da diqqətdən kənarda qalmayıb.
İyul ayında Vaşinqton milli təhlükəsizlik səbəblərini əsas gətirərək xarici istehsal olan humanoid və dördayaqlı robotların idxalını qadağan edib. Bu qərar ABŞ və Çin arasındakı texnoloji rəqabətdə yeni istiqamətin yaranmasına səbəb olub. Counterpoint Research şirkətinin analitiki İtan Çinin sözlərinə görə, Çinin əsas üstünlükləri istehsal miqyası, təchizat zəncirinin inteqrasiyası və məhsulların maya dəyəri baxımından rəqabət qabiliyyətidir. ABŞ isə proqram təminatı və qabaqcıl elmi tədqiqatlar sahəsində daha güclü mövqeyə malikdir.
AFP Çinin əsas robot ixracatçıları olan “Unitree”, “UBTECH” və “Agibot” da daxil olmaqla bir sıra şirkətlərlə əlaqə saxlayaraq ABŞ-ın qadağası ilə bağlı münasibətlərini öyrənməyə çalışıb. Şirkətlərin heç biri açıqlama verməyib. Bununla belə, sənaye nümayəndələri və analitiklər qadağanın bütövlükdə Çin robototexnika sektoruna təsirini böyük hesab etmirlər. “Tech Buzz China” bülleteninin təsisçisi Rui Ma hesab edir ki, şirkətlər hazırda növbəti texnoloji sıçrayışa nail olmaq və hansı texnologiyaların kommersiya baxımından geniş tətbiq oluna biləcəyini müəyyənləşdirməklə daha çox məşğuldurlar. Bu səbəbdən xarici bazarlara yönələn məhdudiyyətlər onların əsas diqqət mərkəzində deyil.
Counterpoint-in məlumatına görə, ABŞ-da satışlar əksər Çin robot şirkətlərinin gəlirlərinin yalnız kiçik hissəsini təşkil edir. Dünya humanoid robot bazarının 90 faizindən çoxunun isə Çinin payına düşdüyü bildirilir. Omdia şirkətindən Lian Jye Su isə riskin şirkətlər üçün daha fundamental xarakter daşıdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu şirkətlərə verilən yüksək maliyyə qiymətləndirmələri robotların gələcəkdə universal funksiyaları yerinə yetirən, insana bənzər maşınlara çevriləcəyi gözləntisinə əsaslanır.
Əgər şirkətlər bu vədi reallaşdıra bilməsələr, bunun onlar üçün çox ciddi nəticələri ola bilər.
mənbə: techxplore.com
Şərhlər
Hələ təsdiqlənmiş şərh yoxdur.
Şərh yazın
Şərh yazmaq üçün hesabınıza daxil olun və e-poçtunuzu təsdiqləyin.