Cəmi 20 dəqiqəlik gəzinti bağırsaqlarda dərhal dəyişiklik yaradıb

Cəmi 20 dəqiqəlik yüngül gəzinti bağırsaqların fəaliyyətini bir neçə dəqiqə ərzində nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətləndirə bilər. Tədqiqatçılar fiziki fəaliyyətdən dərhal sonra bağırsaq səslərinin intensivliyinin, demək olar ki, iki dəfə artdığını müəyyən ediblər.

Qəbizlik bütün yaş qruplarında ən çox rast gəlinən həzm sistemi problemlərindən biridir. Şişkinlik, gücənmə və bağırsaq hərəkətlərinin seyrəkləşməsi ilə yanaşı, davamlı qəbizlik stress yarada, iş və gündəlik fəaliyyətlərə mane ola və həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı sala bilər.

Uzun müddət müalicə olunmayan qəbizlik hemoroid, defekasiya zamanı ürək-damar sisteminə əlavə yük və digər kolorektal problemlərlə əlaqələndirilə bilər. Buna baxmayaraq, bir çox insan vəziyyət ciddi narahatlıq yaradana qədər tibbi yardım axtarmır.

Gəzinti qəbizliyə niyə kömək edə bilər?

Fiziki hərəkət bağırsaqların müntəzəm fəaliyyətini dəstəkləmək üçün tez-tez tövsiyə olunan sadə üsullardan biridir. Daha aktiv insanların həzm sistemi ilə bağlı daha az problem yaşadığı, uzun müddət hərəkətsizliyin isə bağırsaqların hərəkətini yavaşlatdığı bildirilir.

Lakin bunun arxasında dayanan bioloji mexanizm tam aydın deyil.

Əvvəlki araşdırmaların əksəriyyəti həftələr, aylar və ya illər ərzində fiziki aktivliyin təsirlərini araşdırıb. Fiziki fəaliyyətdən sonrakı ilk bir neçə dəqiqədə bağırsaqlarda nələrin baş verdiyi barədə isə daha az məlumat var.

Yaponiyanın Fujita Sağlamlıq Universitetinin alimləri sağlam insanlarda bu sürətli reaksiyanı araşdırıblar. Scientific Reports jurnalında dərc olunan tədqiqatda bağırsaq səslərindən (BS) bağırsaq fəaliyyətini qeyri-invaziv şəkildə izləmək üçün istifadə edilib.

Alimlər bağırsaqları “dinləyiblər”

Bağırsaq səsləri həzm sistemi boyunca qaz və mayenin hərəkəti zamanı yaranan yığılmalar nəticəsində meydana gəlir. Bu səslər həzmin bütün aspektlərini göstərməsə də, onların tezliyi, müddəti və intensivliyi bağırsaq hərəkətliliyindəki dəyişikliklər barədə müəyyən məlumat verə bilər.

Tədqiqatda 21 sağlam gənc yetkin iştirak edib.

İştirakçılar uzanmış vəziyyətdə dincələrkən tədqiqatçılar elektron stetoskop və siqnal emalı proqramından istifadə edərək bir dəqiqəlik ilkin qeyd aparıblar.

Daha sonra iştirakçılar özləri üçün rahat olan, seçdikləri tempdə 20 dəqiqə qaçış trenajorunda gəziblər.

Gəzintidən sonra onlar yenidən uzanıblar və tədqiqatçılar növbəti 15 dəqiqə ərzində bir neçə əlavə ölçmə aparıblar.

Alimlər üç əsas göstəricini qiymətləndiriblər:

• Səs indeksi (SI) — bağırsaq səslərinin ümumi amplitudasını göstərir;

• bağırsaq səslərinin qeydə alınma müddətinin ümumi qeyd müddətinə nisbəti;

• dəqiqədə qeydə alınan ayrı-ayrı bağırsaq səsi hadisələrinin sayı.

Bağırsaqlarda sürətli, lakin qısa müddətli reaksiya

Gəzintidən cəmi 1–2 dəqiqə sonra hər üç göstəricidə əhəmiyyətli artım müşahidə olunub.

Bağırsaq səslərinin amplitudası demək olar ki, iki dəfə artıb. Səslərin qeydə alınma müddəti uzanıb və dəqiqədə müşahidə olunan ayrı-ayrı səs hadisələrinin sayı da yüksəlib.

Lakin bu təsir uzun sürməyib. Dəyişikliklər təxminən 2–3 dəqiqə ərzində əvvəlki səviyyəyə qayıdıb.

Buna baxmayaraq, reaksiyanın bu qədər sürətli olması yüngül fiziki fəaliyyətin bağırsaq fəaliyyətini uzunmüddətli məşq nəticəsində yaranan dəyişikliklərdən asılı olmadan, demək olar ki, dərhal stimullaşdıra biləcəyinə dair dəlil təqdim edir.

Tədqiqatın baş müəllifi professor Yohei Otakanın sözlərinə görə, gəzinti bağırsaqların fəaliyyətini dərhal stimullaşdırmaq üçün effektiv vasitə ola bilər.

Alimlər mümkün mexanizmlər arasında vegetativ sinir sisteminin fəaliyyətində dəyişiklikləri və hərəkət zamanı bədənin təbii ritmik hərəkətlərinin yaratdığı refleksləri nəzərdən keçirirlər.

Nəticələr ümidvericidir, amma məhdudiyyətlər var

Tədqiqatçılar bağırsaq səslərinin təhlilinin gələcək mədə-bağırsaq araşdırmaları üçün faydalı üsula çevrilə biləcəyini də vurğulayıblar.

Bu metod bədənin daxilinə hər hansı cihaz yerləşdirilməsini tələb etmədiyindən bağırsaq fəaliyyətində qısamüddətli dəyişiklikləri təkrar və real vaxta yaxın şəkildə izləməyi asanlaşdıra bilər.

Lakin araşdırmanın mühüm məhdudiyyətləri var.

Tədqiqat kiçik qrup üzərində aparılıb və iştirakçılar qəbizlikdən əziyyət çəkən insanlar deyil, sağlam gənc yetkinlər olub.

Bundan əlavə, alimlər bağırsaq hərəkətliliyinin göstəricisi kimi yalnız bağırsaq səslərini ölçüblər. Araşdırma iştirakçıların daha asan nəcis ifraz edib-etmədiyini və ya qəbizlik əlamətlərində uzunmüddətli yaxşılaşma olub-olmadığını müəyyənləşdirməyib.

Bu səbəbdən eyni reaksiyanın yaşlı insanlarda və müxtəlif həzm sistemi xəstəlikləri olan şəxslərdə də müşahidə edilib-edilmədiyini müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Yəni nəticələr 20 dəqiqəlik gəzintinin qəbizliyi müalicə etdiyini sübut etmir. Araşdırma sadəcə yüngül fiziki fəaliyyətin bağırsaq hərəkətliliyinə çox qısa müddətdə ölçülə bilən təsir göstərə biləcəyinə dair yeni ipucları təqdim edir.

mənbə: scitechdaily.com