İran Ermənistanla sərhəddə birgə azad iqtisadi zona yaratmaq istəyir

İranın "Araz" azad iqtisadi zonasının rəhbərliyi Ermənistana iki ölkənin sərhədində birgə ofşor ərazi yaratmağı təklif edir.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "Araz"ın icraçı direktoru Hadi Müqəddəmzadə İrəvanda keçirilən "Armenia Expo 2026" sərgisi çərçivəsində erməni mediasına açıqlamasında deyib. Onun sözlərinə görə, o, sözügedən təklifini İrəvanda görüşdüyü Ermənistanın iqtisadiyyat nazirinin müavinlərindən biri ilə söhbəti zamanı səsləndirib.

"Bu azad zona Meğridə, yaxud bizdə - "Araz"da və ya Norduzda (İranın Ermənistanla eyniadlı sərhəd-keçid məntəqəsinin yaxınlığındakı qəsəbə - red.) yerləşə bilər. Dəqiq yer o qədər də önəmli deyil, əsas olan nəticədir", - deyə Müqəddəmzadə qeyd edib.

O əlavə edib ki, "Araz" geniş imkanlar spektri təklif edir, lakin bu, İran tərəfinin Ermənistanın "Meğri" ilə əməkdaşlıqda maraqlı olmasını istisna etmir.

Hər iki azad zona bir-birinə yaxın yerləşir. "Araz" Norduz-Meğri sərhəd keçidindən təxminən iki saatlıq məsafədə, "Meğri" azad zonası isə İranla sərhəddədir. Doğrudur, İranın azad iqtisadi zonası artıq bir neçə ildir ki, dinamik şəkildə inkişaf edir. Ermənistanın zonası isə demək olar ki, 10 il əvvəl açılmasına baxmayaraq, de-fakto fəaliyyət göstərmir.

Müqəddəmzadə nazir müavini ilə görüşündə bu məsələni də müzakirə edib:

"Bizə məlumdur ki, azad iqtisadi zonası üçün nəzərdə tutulan ərazi özəl mülkiyyətdir və hazırda sahibləri ilə hüquqi proseslər davam edir. Biz belə bir təklif irəli sürdük: əgər iranlı investorlar "Meğri" azad iqtisadi zonasının inkişafı ilə maraqlanarlarsa, biz Ermənistan hökumətinin razılığı şərti ilə ərazi sahibləri ilə onların layihələrini dəstəkləməyə hazırıq. Təəssüf ki, belə layihələri həyata keçirməyə qadir olan erməni və iranlı investorlar hələ ki bir-birini axtarıb tapmayıblar. Ermənistan tərəfi kifayət qədər məlumatlı və məsuliyyətli bir şəxs irəli sürərsə, işlər sürətlənə bilər.

Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, Ermənistan və İran arasında ticari-iqtisadi əməkdaşlıq hələlik siyasi münasibətlərlə eyni fəallıq səviyyəsində deyil. Biz iqtisadi əməkdaşlığımızı davamlı tərəfdaşlıq səviyyəsinə qaldırmalıyıq. Dost Ermənistana səfər belə təşəbbüslər üçün yaxşı fürsətdir".

"Araz" zonasının imkanlarından danışan Müqəddəmzadə vurğulayıb ki, rezident şirkətlər istehsalat üçün sərfəli qiymətə torpaq sahəsi, gömrük güzəştləri, ucuz enerji təminatı alır və 20 il müddətinə vergilərdən azad edilirlər. Direktor qeyd edib ki, erməni investorlar üçün qapılar açıqdır, lakin hazırda orada erməni investorlarının olmaması təəssüf doğurur.

Onun sözlərinə görə, "Araz"da istehsal olunan malları təkcə üçüncü ölkələrə deyil, həm də İranın özündə satmaq mümkündür:

"Müxtəlif məhsulların ixracı üçün də imkanlar var. Xüsusilə, azad zonanın ərazisində məhsullarını həm region, həm də MDB ölkələrinə ixrac edən böyük bir istixana kompleksi fəaliyyət göstərir. Ermənistanda hazırda kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı ilə bağlı problemlərin olduğunu nəzərə alsaq, bu cür istehsalat İrəvan üçün faydalı ola bilər.

Öz növbəsində, Ermənistan İran üçün həm də Avrasiya İqtisadi İttifaqına açılan qapıdır. Buna görə də hər iki ölkəmiz işgüzar dairələrimizin tərəfdaşlığı üçün şərait və infrastruktur yaratmalıdır".

Yekunda Müqəddəmzadə bildirib ki, azad zonada turizm operatorları da yerləşə bilər:

"Oradan o qədər də uzaq olmayan (təxminən iki saatlıq məsafədə) İranda iki erməni mədəni irs obyekti - Müqəddəs Stepanos və Həvari Faddey (Surb Tade) monastır kompleksləri yerləşir. Onların hər ikisi YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib".