Probiotiklər vaxtından əvvəl doğulan körpələrdə ölüm riskinin azalması ilə əlaqələndirilib

İsveçdə aparılan yeni araşdırma çox erkən doğulan körpələrə probiotik əlavələrin verilməsinin ağır bağırsaq xəstəliyi və ölüm riskinin daha aşağı olması ilə əlaqəli olduğunu göstərib. Araşdırma təxminən 4 700 vaxtından əvvəl doğulmuş körpənin məlumatlarına əsaslanır. Karolinska İnstitutunun alimləri çox erkən doğulan körpələrdə probiotik əlavələrin istifadəsi ilə nekrotik enterokolit (NEC) və ölüm riski arasındakı əlaqəni araşdırıblar.

JAMA Network Open jurnalında dərc olunan tədqiqat İsveçdə 2017–2024-cü illər arasında vaxtından əvvəl doğulmuş 4 695 körpənin məlumatlarını əhatə edib.

Çox erkən doğulan körpələrdə nekrotik enterokolitin inkişaf riski daha yüksəkdir. Bu, bağırsaq toxumalarının zədələnməsi ilə xarakterizə olunan və ağır hallarda həyati təhlükə yarada bilən ciddi xəstəlikdir.

2020-ci ildən etibarən İsveç Neonatologiya Cəmiyyəti hamiləliyin 28–31-ci həftələrində doğulan körpələrə gündəlik probiotik əlavələrin verilməsini tövsiyə edir. Probiotiklər bağırsaq mikrobiotasına təsir göstərə bilən canlı mikroorqanizmlərdən, əsasən faydalı bakteriyalardan ibarətdir. İsveçdə tətbiq olunan bu yanaşma beynəlxalq tədqiqatlara əsaslanan Avropa tövsiyələri ilə də uyğun gəlir. Yeni araşdırmada körpələrdən 1 571-nə üç seçilmiş bakteriya ştammından ibarət probiotik əlavə verilib, 3 124 körpə isə probiotik qəbul etməyib. Tədqiqatçılar körpələrin neonatal şöbədə qaldığı müddətdə ölüm və ya nekrotik enterokolit inkişafı ilə probiotik istifadəsi arasındakı əlaqəni araşdırıblar.

Nəticələrə görə, probiotik qəbul edən körpələrin 0,8 faizində ölüm və ya nekrotik enterokolit qeydə alınıb. Probiotik qəbul etməyən qrupda isə bu göstərici 3,4 faiz olub. Yalnız ölüm göstəricilərinə baxıldıqda, probiotik qəbul edən körpələrdə ölüm riski 0,3 faiz, probiotik qəbul etməyənlərdə isə 1,4 faiz təşkil edib.

Nekrotik enterokolitin göstəricisi müvafiq olaraq 0,6 faiz və 2,5 faiz olub. Tədqiqatın müvafiq müəllifi, Karolinska İnstitutunun Solna bölməsində Tibb Departamentinin həkimi və tədqiqatçısı Ayub Mita bildirib ki, probiotik qəbul edən körpələrdə həm nekrotik enterokolit, həm də ölüm riski probiotik qəbul etməyənlərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olub.

Eyni zamanda, alimlər hər iki qrupda ümumi ölüm göstəricisinin aşağı olduğunu vurğulayıblar.

Tədqiqatçılar iki qrup arasındakı fərqlərin nəticələrə mümkün təsirini nəzərə almaq üçün bir neçə statistik analiz metodundan istifadə ediblər. Müxtəlif analiz üsullarının tətbiqinə baxmayaraq, nəticələr ümumilikdə oxşar olub. Əlavə təhlillər göstərib ki, probiotik qəbul edən körpələrdə ölüm hallarının daha az olmasının mühüm hissəsi nekrotik enterokolitə daha az rast gəlinməsi ilə əlaqəli ola bilər. Lakin tədqiqatçılar probiotik istifadəsi ilə sepsis riski arasında aydın əlaqə aşkar etməyiblər. Sepsis infeksiyaya qarşı orqanizmin həddindən artıq reaksiyası nəticəsində yaranan və bütün bədənə yayıla bilən ciddi vəziyyətdir. Araşdırmada sepsisə məruz qalan körpələrin nisbəti hər iki qrupda təxminən eyni olub. 

Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr probiotiklərin çox erkən doğulan körpələrdə istifadəsi ilə bağlı beynəlxalq elmi məlumat bazasına əlavə məlumat verir və həkimlərə, eləcə də ailələrə daha məlumatlı qərarlar qəbul etməkdə kömək edə bilər. Lakin alimlər nəticələrin bütün vaxtından əvvəl doğulan körpələrə şamil edilməməsinin vacibliyini xüsusi vurğulayırlar. Araşdırmaya hamiləliyin 28-ci həftəsindən əvvəl doğulan ekstremal dərəcədə vaxtından əvvəl doğulmuş körpələr daxil edilməyib. Buna görə nəticələrin bu qrup üçün də keçərli olduğunu söyləmək mümkün deyil. 

mənbə: medicalxpress.com