Sadə müalicə üsulu vaxtından əvvəl doğulan körpələri korluqdan qoruya bilər

İsveçli alimlər vaxtından əvvəl doğulan körpələrdə korluğa səbəb ola bilən göz xəstəliyinin müalicəsində sadə və qeyri-invaziv üsulun effektivliyini araşdırıblar. İsveçdə aparılan klinik araşdırmanın nəticələri göstərib ki, deksametazon tərkibli göz damcıları vaxtından əvvəl doğulan körpələrdə retinopatiyanın ağırlaşaraq daha invaziv müalicəyə ehtiyac yaranması riskini azalda bilər.

Araşdırma Göteborq Universiteti və Sahlgrenska Universitet Xəstəxanasının alimləri tərəfindən həyata keçirilib. Tədqiqatın əsas diqqətində vaxtından əvvəl doğulan körpələrdə inkişaf edən prematür retinopatiyası (ROP) olub. ROP tor qişadakı qan damarlarının anormal inkişafı nəticəsində yaranan göz xəstəliyidir. Ağır hallarda xəstəlik tor qişaya ciddi zərər vura və görmə qabiliyyətinin itirilməsinə, hətta korluğa səbəb ola bilər. Məlumata görə, ROP hər il dünyada təxminən 35 min uşaqda korluğa səbəb olur.

Hazırda xəstəliyin ağır formaları əsasən lazer müalicəsi və ya birbaşa gözə inyeksiya vasitəsilə müalicə edilir. Bu prosedurlar invaziv xarakter daşıyır və müalicəyə ehtiyacı olan uşaqlar uzunmüddətli görmə problemləri baxımından ən yüksək risk qrupunda yer alır.

İsveçdə keçirilən çoxmərkəzli DROPROP tədqiqatına hamiləliyin 30-cu həftəsindən əvvəl doğulan 100 körpə cəlb edilib. Körpələrin hamısında ciddi ROP forması inkişaf etsə də, xəstəlik hələ müalicəyə başlanılması üçün müəyyən edilmiş həddə çatmamışdı.

Alimlər göz damcılarının xəstəliyin inkişafını ləngidib-ləngitmədiyini müəyyənləşdirmək üçün körpələri təsadüfi şəkildə iki qrupa ayırıblar. Bir qrupa deksametazon tərkibli göz damcıları, digər qrupa isə plasebo verilib.

Nəticələrə görə, deksametazon qəbul edən körpələrin 20 faizində ROP müalicə tələb edən ağır mərhələyə qədər inkişaf edib. Plasebo qrupunda isə bu göstərici 38 faiz olub.

Bu, nisbi riskin 47 faiz azalması deməkdir.

Bununla belə, tədqiqatçılar iki qrup arasındakı fərqin statistik baxımdan əhəmiyyətli olmadığını bildiriblər. Buna baxmayaraq, onların fikrincə, müalicənin klinik təsiri kifayət qədər böyük olub.

Göteborq Universitetinin professoru, Sahlgrenska Universitet Xəstəxanasının baş həkimi Ann Hellström nəticələri ümidverici adlandırıb. “Bu nəticələr çox ümidvericidir, çünki müalicə sadə, ucuz və qeyri-invazivdir. Uşaqların əhəmiyyətli bir hissəsində çox həssas vaxtından əvvəl doğulmuş körpələrdə lazer müalicəsinə və gözə inyeksiyaya ehtiyacı azaltmağa nail olduq”, – deyə o bildirib.

Tədqiqat çərçivəsində alimlər mümkün fəsadları da diqqətlə izləyiblər. Deksametazon və plasebo qrupları arasında klinik baxımdan əhəmiyyətli fərq aşkarlanmayıb.

Həmçinin müalicənin ciddi hormonal və ya metabolik yan təsirlərə səbəb olduğuna dair aydın sübut əldə edilməyib.

İsveç Tədqiqat Şurasının maliyyələşdirdiyi klinik sınaq 2022–2025-ci illərdə İsveçdəki 6 universitet xəstəxanası və 8 regional xəstəxanada keçirilib.

Tədqiqat deksametazon göz damcılarının ROP müalicəsində istifadəsini araşdıran dünyada ilk ikiqat kor, randomizə edilmiş klinik sınaq kimi təqdim olunur.

Tədqiqatçılar müalicənin uzunmüddətli nəticələrini müəyyənləşdirmək üçün uşaqları gələcəkdə də izləməyi planlaşdırırlar. Bu mərhələdə onların görmə qabiliyyətinin necə inkişaf edəcəyi və müalicənin gecikmiş hər hansı təsirinin olub-olmayacağı araşdırılacaq.

Ann Hellström qeyd edib ki, xüsusilə ixtisaslaşmış tibbi xidmətlərə çıxışın məhdud olduğu dünyanın müxtəlif bölgələrində ROP üçün daha sadə müalicə üsullarına böyük ehtiyac var.

Onun sözlərinə görə, göz damcılarının xəstəliyin ağır formasının qarşısını ala bildiyi təsdiqlənərsə, bu üsul bütün dünyada çox sayda uşağın görmə qabiliyyətinin qorunmasına kömək edə bilər.

mənbə: scitechdaily.com