Alimlər oturmağın qarşısını idmanın belə ala bilmədiyi narahatedici təsirini aşkarlayıblar

Fiziki hazırlığın yaxşılaşmasına baxmayaraq, uzun müddət fasiləsiz oturmaq ayaqlardakı qan damarlarının funksiyasına mənfi təsir göstərə bilər. Uzun saatlar ərzində oturmaq çox vaxt müntəzəm məşqlə kompensasiya edilə biləcək bir vərdiş kimi qəbul olunur. Lakin Dalhauzi Universitetinin yeni araşdırması uzun müddət hərəkətsiz qalmağın ürək-damar sisteminə təsirlərini aradan qaldırmağın düşünüldüyündən daha çətin ola biləcəyini göstərir.

“European Journal of Applied Physiology” jurnalında dərc olunan tədqiqatda 12 həftəlik yüksək intensivlikli intervallı məşqlərin (HIIT) iki saat fasiləsiz oturmanın ayaq damarlarına təsirini azaldıb-azaltmadığı araşdırılıb.

Tədqiqat iştirakçılarının aerob fiziki hazırlığı yaxşılaşsa da, alimlər yalnız fiziki hazırlığın uzun müddət oturmanın damarlar üçün yaratdığı mənfi təsirlərdən qorunmaq üçün kifayət etmədiyinə dair nəticə əldə ediblər.

Tədqiqat zamanı sağlam gənc yetkinlər üçün hazırlanmış məşq proqramı onların aerob fiziki hazırlığını artırıb. Lakin iştirakçılar fiziki hazırlıqlarını yaxşılaşdırdıqdan sonra belə, uzun müddət oturmaq dizin arxasında yerləşən və aşağı ayağı qanla təmin edən popliteal arteriyanın sağlamlıq göstəricilərinə mənfi təsir göstərib. Arteriyanın rahatlama və genişlənmə qabiliyyəti məşq proqramından əvvəl müşahidə edilən səviyyədə pozulub. Başqa sözlə, iştirakçıların fiziki hazırlığı yaxşılaşsa da, iki saat fasiləsiz oturmaq damar funksiyasına əvvəlki kimi mənfi təsir göstərməyə davam edib. Eyni oturma ilə əlaqəli pozulma əlavə fiziki hazırlıq məşqləri həyata keçirməyən nəzarət qrupunda da müşahidə olunub.

Araşdırmaya 21 sağlam gənc yetkin cəlb edilib. Onlardan 11 nəfər 12 həftəlik yüksək intensivlikli intervallı məşq proqramında iştirak edib, 10 nəfər isə əvvəlki fiziki aktivlik səviyyəsini dəyişməyib.

Tədqiqatçılar məşq proqramından əvvəl və sonra iştirakçıların velosiped testi keçirməsini təmin ediblər. Bununla onların aerob fiziki hazırlığında baş verən dəyişikliklər ölçülüb. Bundan əlavə, alimlər ultrasəs müayinəsindən istifadə edərək popliteal arteriyanın vəziyyətini qiymətləndiriblər. Damar hər bir iştirakçının təxminən iki saat fasiləsiz oturmasından əvvəl və sonra yoxlanılıb.

Bir çox insan düşünür ki, müntəzəm idman uzun müddət oturmağın orqanizmə mənfi təsirlərini kompensasiya edə bilər. Əvvəlki araşdırmalar da müəyyən hallarda bu fikri dəstəkləyib. Lakin yeni tədqiqat bu əlaqənin daha mürəkkəb ola biləcəyini göstərir. İdman ürək-damar sağlamlığı üçün yenə də vacibdir. Bununla belə, nəticələr göstərir ki, müntəzəm məşq edən insanlarda belə, uzun müddət fasiləsiz oturmaq ayaqlardakı qan damarlarının funksiyasına mənfi təsir göstərə bilər. 

Tədqiqatın baş müəllifi, Dalhauzi Universitetinin Sağlamlıq və İnsan Performansı Məktəbinin Kineziologiya professoru doktor Derek Kimmerli bildirib: “Bir çox insan gün ərzində oturmaqla keçirdiyi uzun müddəti bir məşqin kompensasiya edə biləcəyini düşünür. Lakin bizim nəticələrimiz göstərir ki, aerob fiziki hazırlığın yaxşılaşması təkbaşına qan damarlarını qoruya bilməz. İdman vacibdir, amma uzun müddət masa arxasında oturmağın qarşısını hərəkət etməklə almaq da lazımdır.”

mənbə: scitechdaily.com