İsveçrədə aparılan yeni araşdırma göstərib ki, qadınlar və ev heyvanı və ya yaxınlıq hiss etdikləri digər heyvanlarla daha çox vaxt keçirən insanlar həmin heyvanlara daha güclü bağlılıq hiss edir və onlardan daha çox sosial-emosional dəstək aldıqlarını bildirirlər. Bununla yanaşı, tədqiqat ev heyvanına sahib olma ilə insanların ümumi sağlamlığı və rifahı arasında əhəmiyyətli əlaqə aşkar etməyib.
Araşdırmanın nəticələri iyulun 29-da açıq girişli PLOS One elmi jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatın müəllifi İsveçrənin Bazel Universitetinin alimi Rahel Marti və həmkarlarıdır. Məqalədə qeyd olunur ki, ev heyvanı saxlamağın insan sağlamlığına müsbət təsir göstərdiyi barədə geniş yayılmış fikir olsa da, indiyədək aparılan elmi tədqiqatlar bu ehtimalı qəti şəkildə təsdiqləməyib. Əvvəlki araşdırmalar göstərir ki, sağlamlıqla ev heyvanına sahib olmaq arasındakı mümkün əlaqə heyvanın növü, sahibinin sosial-demoqrafik xüsusiyyətləri və insanla heyvan arasındakı münasibətin xarakteri kimi bir sıra amillərdən asılı ola bilər.
Tədqiqatçılar bu boşluğu aradan qaldırmaq məqsədilə İsveçrədə yaşayan 2 328 yetkin şəxsin sorğu məlumatlarını təhlil ediblər. Onlar ev heyvanına sahib olmaq, heyvanlarla müntəzəm təmas və heyvana bağlılıq kimi amillərin fiziki sağlamlıq, psixoloji rifah, sosial dəstək və tənhalıq hissi ilə statistik əlaqəsini araşdırıblar. Bundan əlavə, iştirakçıların demoqrafik xüsusiyyətləri ilə heyvanlarla münasibətləri arasındakı əlaqələr də qiymətləndirilib.
Təhlil nəticəsində müəyyən edilib ki, qadınlar, heyvanlarla daha çox vaxt keçirən şəxslər və xüsusilə itlərlə ünsiyyətdə olan iştirakçılar heyvanlara daha güclü bağlılıq hiss edir və onlardan daha çox sosial-emosional dəstək aldıqlarını bildirirlər. Bununla belə, araşdırma iştirakçıların sağlamlıq göstəriciləri ilə ev heyvanına sahib olmaq və ya heyvanlarla müntəzəm təmas arasında ümumi statistik əlaqə aşkar etməyib. Bununla yanaşı, bəzi fərdi əlaqələr də müşahidə olunub. Belə ki, ev heyvanı saxlayan şəxslər öz sağlamlıqlarını ev heyvanı olmayanlarla müqayisədə bir qədər zəif qiymətləndiriblər və siqaretdən bir qədər daha çox istifadə etdiklərini bildiriblər.
Araşdırmaya əsasən, heyvandan daha çox sosial-emosional dəstək aldığını bildirən iştirakçılar psixoloji rifah səviyyəsinin daha aşağı olduğunu və daha çox tənhalıq hiss etdiklərini qeyd ediblər. Eyni zamanda, heyvanlarla daha çox vaxt keçirən şəxslər daha yüksək psixoloji rifah göstəricilərinə malik olsalar da, onların siqaret çəkmə tezliyinin də nisbətən yüksək olduğu müəyyənləşdirilib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, tədqiqat səbəb-nəticə əlaqəsini müəyyən etmir. Məsələn, ev heyvanına sahib olmağın sağlamlığın pisləşməsinə səbəb olub-olmadığını söyləmək mümkün deyil. Eyni dərəcədə ehtimal olunur ki, sağlamlıq vəziyyəti nisbətən zəif olan insanlar ev heyvanı saxlamağa daha çox üstünlük verirlər.
Alimlər bildirirlər ki, araşdırma yalnız İsveçrədə və birdəfəlik sorğu əsasında aparıldığı üçün nəticələrin ümumiləşdirilməsi müəyyən məhdudiyyətlərə malikdir. Onların fikrincə, gələcək tədqiqatlarda digər ölkələrdən iştirakçıların cəlb edilməsi və obyektiv məlumatlardan istifadə olunması daha dəqiq nəticələrin əldə edilməsinə kömək edə bilər.
Tədqiqat müəlliflərinin qənaətinə görə, əldə olunan nəticələr göstərir ki, təkcə ev heyvanına sahib olmaq daha yaxşı sağlamlıq və ya yüksək rifahla əlaqəli deyil. Əsas amil insanın heyvanı ilə necə münasibət qurması, onu nə dərəcədə sosial-emosional dəstək mənbəyi kimi qəbul etməsi və onunla nə qədər vaxt keçirməsidir.
Alimlər hesab edirlər ki, əvvəlki araşdırmalarda əldə olunan ziddiyyətli nəticələr ev heyvanına sahib olmağın çox vaxt yalnız "var" və ya "yox" prinsipi ilə qiymətləndirilməsi ilə bağlı ola bilər. Onların fikrincə, ev heyvanına sahib olmaq sahibin xüsusiyyətlərini, heyvanın xüsusiyyətlərini və onların qarşılıqlı münasibətlərini özündə birləşdirən çoxölçülü anlayışdır və gələcək tədqiqatlarda məhz bu amillərin nəzərə alınması daha məqsədəuyğun olacaq.
mənbə: medicalxpress.com
