Sağlam qocalma üçün daha çox zülal və fiziki aktivlik lazım ola bilər

Sağlam qocalma üçün daha çox zülal və fiziki aktivlik lazım ola bilər

Yeni elmi icmal göstərir ki, bir çox insanın sağlam qocalması üçün hazırkı ictimai səhiyyə tövsiyələrində nəzərdə tutulandan daha çox zülal qəbul etməsi və daha çox fiziki aktivliklə məşğul olması faydalı ola bilər. Alimlər bildirirlər ki, son illərdə aparılan çoxsaylı araşdırmalar mövcud sağlamlıq tövsiyələrinin əsasən qida çatışmazlığının və sağlamlıq problemlərinin qarşısını almağa yönəldiyini göstərir. Lakin bu tövsiyələr insanların ömür boyu sağlam, güclü və funksional qalması üçün kifayət etməyə bilər.

Frontiers in Nutrition jurnalında dərc olunan yeni elmi məqalədə qeyd olunur ki, fiziki aktivlik və zülal qəbulu ilə bağlı ictimai səhiyyə tövsiyələri yalnız minimum tələbatı ödəməyə deyil, həm də yaş artdıqca gücün, müstəqilliyin, zehni çevikliyin və həyat keyfiyyətinin qorunmasına xidmət etməlidir. Məqalədə üç əsas suala cavab axtarılıb: İnsan orqanizminin əslində nə qədər zülala ehtiyacı var? Hansı fiziki məşqlər daha böyük fayda verir? Müasir elmi sübutlar bu barədə nə deyir?

Mövcud tövsiyələr yenidən nəzərdən keçirilməlidir

Araşdırmanın müəllifi, Kembric Universitetinin Lüsi Kavendiş Kollecinin əməkdaşı və Better Protein Institut təşkilatının direktoru Kris Makdonald bildirib ki, müasir elmi araşdırmalar həm fiziki aktivliyin, həm də zülal qəbulunun mövcud tövsiyələrdən daha yüksək səviyyədə olmasının sağlamlığa əlavə üstünlüklər verdiyini göstərir. Onun sözlərinə görə, ictimai səhiyyə tövsiyələri adətən insanların sağlamlıq problemlərindən qorunması üçün lazım olan minimum səviyyəyə əsaslanır. Halbuki insanların əksəriyyəti ömür boyu güclü, müstəqil və zehni cəhətdən sağlam qalmaq üçün nə etməli olduqlarını bilmək istəyirlər. İcmalda qeyd olunur ki, müntəzəm fiziki aktivlik vaxtından əvvəl ölüm riskini azaldır, psixi sağlamlığı yaxşılaşdırır, idrak funksiyalarını gücləndirir və yaşlanma ilə əlaqədar funksional zəifləməyə qarşı müqaviməti artırır.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, aerobik məşqlərlə müqavimət (güc) məşqlərinin birlikdə yerinə yetirilməsi xüsusilə güclü sağlamlıq faydalarını təmin edə bilər.

Daha çox zülal bir çox insan üçün faydalı ola bilər

Məqalədə zülal qəbulu ilə bağlı mövcud tövsiyələr də yenidən qiymətləndirilib. Qeyd olunur ki, Böyük Britaniyada hazırda qüvvədə olan zülal norması əsasən az hərəkətli həyat tərzi keçirən yetkin insanlarda zülal çatışmazlığının qarşısını almaq məqsədi ilə hazırlanıb. Lakin son elmi sübutlar göstərir ki, bəzi əhali qrupları daha çox zülal qəbulundan əhəmiyyətli dərəcədə faydalana bilər. Bunlara fiziki cəhətdən aktiv insanlar, yaşlılar və hamilə qadınlar daxildir.

İcmalda həmçinin vurğulanır ki, zülalla zəngin qidalanma arıqlama prosesinə də kömək edə bilər. Bunun səbəbi zülalın toxluq hissini artırması və qidanın həzmi zamanı orqanizmin sərf etdiyi enerjinin yüksəlməsidir. Araşdırma göstərir ki, zülal qəbulunun artırılması bitki mənşəli qidalanma ilə də uyğunlaşdırıla bilər. Bunun üçün qidalanma düzgün planlaşdırılmalıdır. Müəllif bu fikri vegan pauerliftinq və bodibildinq idmançılarının sayının artması ilə əsaslandırır.

Məqsəd yalnız xəstəlikdən qorunmaq deyil

Kris Makdonald mövcud ictimai səhiyyə tövsiyələrinin ləğv edilməsini deyil, onlara əlavə olaraq "optimal sağlamlıq nəticələri"nə yönəlmiş ikinci tövsiyələr paketinin hazırlanmasını təklif edir. Onun fikrincə, insanlar yalnız xəstəliklərdən qorunmaq deyil, həm də uzunmüddətli sağlamlığı və fiziki funksiyaları maksimum səviyyədə qorumaq üçün daha aydın və praktik tövsiyələrə ehtiyac duyurlar.

Sağlam qocalmaq həyat tərzindən asılıdır

Kris Makdonald hesab edir ki, cəmiyyət fiziki məşq və qidalanmaya münasibətini də dəyişməlidir. Onun sözlərinə görə, yüksək intensivlikli məşqlər və yüksək zülallı qidalanma çox vaxt yalnız bodibildinq və xarici görünüşlə əlaqələndirilir. Halbuki bu həyat tərzi adi insanlara da daha uzun və sağlam ömür sürməyə kömək edə bilər. Müəllif vurğulayır ki, əsas məqsəd ideal bədən quruluşuna sahib olmaq deyil. Əsas məqsəd güclü bədən və sağlam zehin sayəsində yaşlılıq dövründə nəvələrini qucağına qaldıra bilmək, onlarla oynamaq və onları xatırlamaqdır. Onun fikrincə, insanların yaşlandıqca zəif, hərəkətsiz və sağlamlıq problemləri ilə üzləşməsini zamanın qaçılmaz nəticəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Əksər hallarda bu vəziyyət elmi sübutlara əsaslanmayan həyat tərzinin nəticəsidir.

Kris Makdonald hesab edir ki, oturaq həyat tərzinin fəsadlarını normallaşdırmaq əvəzinə, insanlar sağlamlıqlarını və müstəqilliklərini qorumaq üçün daha fəal şəkildə təşviq edilməlidirlər. Onun sözlərinə görə, belə yanaşma cəmiyyətdə lazımsız əzabların və sağlamlıq problemlərinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb ola bilər.

Mənbə:scitechdaily.com