Son təkamül kəşfləri insan əcdadlarının necə adlandırılıb təsnifləndirilməsinə yenidən baxmağı tələb edir

Monash Universitetinin yeni araşdırmasına görə, insanın təkamülü haqqında son illərdə əldə olunan məlumatlar əcdadlarımızı necə adlandırdığımız və təsnif etdiyimiz barədə mövcud yanaşmanı dəyişməyi tələb edə bilər. 

Bu yanaşmaya görə, hazırda ayrıca qruplar kimi tanınan Australopithecus və Paranthropus növləri də Homo cinsinin tərkibinə daxil edilə bilər.  İnsan təkamülü düşündüyümüz qədər sadə deyil, çox vaxt belə təqdim olunur:

meymunabənzər əcdadlar → Australopithecus → Homo → Homo sapiens

Lakin fosil tapıntıları bunun əslində daha mürəkkəb olduğunu göstərir. Yeni fosillər ortaya çıxdıqca əvvəllər insanı digər primatlardan fərqləndirdiyi düşünülən bəzi xüsusiyyətlərin təkcə Homo növlərinə məxsus olmadığı məlum olur. Monash Universitetinin tədqiqatçısı Dr. Ian Towle hesab edir ki, buna görə də insanın təkamül tarixində istifadə olunan ənənəvi təsnifat sistemi artıq əvvəlki qədər dəqiq olmaya bilər.

Towle-un əsas təklifi Homo cinsinin sərhədlərini genişləndirməkdir.

Onun fikrincə, Australopithecus və Paranthropus kimi qruplar mütləq insanın təkamül ağacında tamamilə ayrı budaqları təmsil etməyə bilər.  Üstəlik, əvvəllər Homo cinsini müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan bəzi xüsusiyyətlər də artıq kifayət qədər aydın deyil. Məsələn, Homo cinsinin əsas əlamətlərindən biri kimi böyük beyin ölçüsü göstərilirdi. Lakin artıq nisbətən kiçik beyinə malik Homo nümayəndələrinin də olduğu məlumdur. Eyni zamanda, mürəkkəb davranışların yalnız Homo növlərinə aid olmadığı, Australopithecus və Paranthropus nümayəndələrində də müəyyən mürəkkəb davranışların ola biləcəyi düşünülür.

Araşdırmanın ən maraqlı tərəflərindən biri insan təkamülünün düz xətt üzrə inkişaf etmədiyini vurğulamasıdır.

Yəni, Australopithecus → Homo habilis → Homo erectus → Homo sapiens kimi sadə ardıcıllıq insan təkamülünün bütün mürəkkəbliyini əks etdirmir. Əslində müxtəlif insanabənzər növlər eyni dövrlərdə yaşaya, bir-biri ilə yaxın qohum ola və fərqli istiqamətlərdə inkişaf edə bilərdilər.

Tədqiqatçıların fikrincə, fosillər haqqında biliklərimiz artdıqca bəzi növləri yenidən təsnif etmək zərurəti yaranır.

Niyə bu dəyişiklik vacibdir?

Alimlərin təklif etdiyi yeni sistem qəbul olunarsa, insan təkamülünün təsnifatı daha vahid və sabit hala gələ bilər. Əsas fikir budur ki, hər yeni fosil tapıldıqda əvvəlki təsnifatı dəyişməkdənsə, Homo cinsini daha geniş şəkildə müəyyənləşdirmək təkamül əlaqələrini daha yaxşı əks etdirə bilər.

mənbə: phys.org