Ağır məktəb çantaları uşaqların sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər

Mütəxəssislər valideynlərə çantaların çəkisini azaltmağı və uşaqların onları düzgün daşımasına diqqət etməyi tövsiyə edir. 

Çantanın çəkisi nə qədər olmalıdır?

Müasir məktəb çantaları əvvəlki illərlə müqayisədə daha texnoloji və çoxfunksiyalı olsa da, bu onların daha yüngül olması demək deyil. Şagirdlər çox vaxt dərsliklərlə yanaşı dəftərlər, su qabları, nahar qabları, idman geyimləri, noutbuk və planşetlər də daşıyırlar. Ayrı-ayrılıqda ağır görünməyən bu əşyalar birlikdə uşağın bədəninə əlavə gərginlik yarada bilər. Amerika Pediatriya Akademiyasının məlumatına görə, çantanın həddindən artıq ağır olduğunu göstərən əlamətlər arasında uşağın yükü kompensasiya etmək üçün önə əyilməsi, yeriməkdə çətinlik çəkməsi və çiyin qayışlarının dərini sıxması yer alır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, valideynlər uşağın ağrı və narahatlıqdan şikayət etməsini gözləməməli, çantanın çəkisini əvvəlcədən azaltmalıdırlar.

Akademiyanın zədələrin qarşısının alınması üzrə işlərinə rəhbərlik edən həkim Sadika Kendi qeyd edib ki, bel zədələri uşaqlarda nadir hallarda baş versə də, ağır çanta ilə yıxılma zamanı belə xəsarətlərin ağırlığı arta bilər. Onun sözlərinə görə, uşağın yıxılması zamanı kürəyində böyük və ağır çantanın olması zədənin daha ciddi olmasına səbəb ola bilər. Bəzi hallarda uşağın bədən çəkisinin 10–15 faizi qədər çanta daşıması tövsiyə olunsa da, Kendi bildirib ki, bütün uşaqlar üçün uyğun vahid çəki norması müəyyən etmək üçün kifayət qədər elmi sübut yoxdur. Çünki uşaqların ölçüsü, fiziki gücü, inkişaf səviyyəsi və gündəlik fəaliyyəti fərqlənir.  Bu səbəbdən valideynlər uşağın fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almalı və ümumilikdə çantanı mümkün qədər yüngül saxlamağa çalışmalıdırlar.

Çantada hansı əşyalar olmalıdır?

Mütəxəssislər valideynlərə məktəb siyahısında göstərilən bütün əşyaların uşağın hər gün özü ilə aparmasının vacib olub-olmadığını yoxlamağı məsləhət görürlər. ABŞ-ın Arizona ştatında tarix müəllimi Samantha Ness bildirib ki, valideynlər əsas diqqəti uşağın həqiqətən ehtiyac duyduğu məktəb ləvazimatlarına yönəltməlidirlər, dəbli və bahalı aksesuarlara deyil.  Onun sözlərinə görə, bəzi məktəblərdə dərsliklər sinifdə saxlanılır, lakin şagirdlər hər gün noutbuk və enerji yükləyicisi daşımalı olurlar. Texnologiyanın tədrisdə rolunun artması nəticəsində bəzi uşaqlar kağız materiallardan daha az istifadə edir və bütün işlərini elektron cihazlarla görürlər.  Ness vurğulayıb ki, çantaya qoyulan hər bir əşyanın uşağın təhsil prosesinə necə kömək etdiyi nəzərə alınmalıdır.

Virciniya ştatının Feyrfaks dairəsi məktəb bölgəsində texnologiyaya qarşı narazılıqlardan sonra riyaziyyat dərsliklərinin yenidən istifadəyə qaytarılması planlaşdırılır. Bu qərar bəzi valideyn qrupları tərəfindən müsbət qarşılansa da, şagirdlərin həm kitab, həm də noutbuk daşıması məsələsində yeni çəki problemi yaradır.  Valideyn fəalı Aliks Feç bildirib ki, uşağın hər gün həm kitab, həm də noutbuk aparmasının həqiqətən lazım olub-olmadığı diqqətlə qiymətləndirilməlidir.

Onun sözlərinə görə, böyük sinif şagirdləri üçün dərs cədvəllərinin blok sistemi tətbiq edildiyindən, bütün dərslikləri hər gün daşımağa ehtiyac olmaya bilər.

Çantanı necə təhlükəsiz daşımaq olar?

Mütəxəssislər uşaqlar üçün düzgün ölçülü çanta seçməyi tövsiyə edirlər. Çantanın iki geniş və yumşaq çiyin qayışı, arxa hissəsində yastıqlama, əşyaların çəkisini bölüşdürən bölmələr, eləcə də bel və ya sinə qayışı olması məsləhət görülür.  Amerika Pediatriya Akademiyası uşaqlara ağır çantanı qaldırarkən beldən deyil, dizlərdən əyilməyi öyrətməyi tövsiyə edir. Bu, əzələlərə və onurğaya düşən gərginliyi azaltmağa kömək edir. Təkərləri olan çantalar bəzi uşaqlar üçün, xüsusilə zədəsi olanlar üçün faydalı ola bilər. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, belə çantalar pilləkənli və sıx məktəb mühitlərində yıxılma təhlükəsi yarada bilər.

Həkim Sadika Kendi uşaqların hərəkətdə olan avtomobildə çantanı üzərlərində saxlamamalı olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, qəza və ya qəfil dayanma zamanı çanta təhlükəsizlik kəmərinin düzgün işləməsinə mane ola bilər. "Avtomobil hərəkətdə olduğu zaman çantanı geyinmək son dərəcə təhlükəlidir", – deyə Kendi bildirib.

Mütəxəssislər həmçinin çantaların mütəmadi təmizlənməsini məsləhət görürlər. Həftəlik yoxlama lazımsız əşyaların çıxarılmasına, itmiş tapşırıqların aşkarlanmasına, tökülmüş mayelərin və yığılan tullantıların qarşısının alınmasına kömək edə bilər.

mənbə: medicalxpress.com