Gündəlik bir stəkan meyvə şirəsi depressiya əlamətlərinin azalması ilə əlaqələndirilib

Nyukasl Universitetinin araşdırmasına görə, gündəlik 100 faiz meyvə şirəsi və ya smuzi istehlakı meyvə-tərəvəz qəbulunu artırmaqla yanaşı, psixoloji rifaha da müsbət təsir göstərə bilər. Dörd həftə davam edən kiçikmiqyaslı sınaqda sağlam qidalanmaya keçən və hər gün meyvə şirəsi və ya smuzi qəbul edən iştirakçılarda depressiya göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olub.

Böyük Britaniyanın Nyukasl Universitetində aparılan yeni araşdırma göstərib ki, gündəlik 100 faiz meyvə şirəsi və ya smuzi istehlakı insanların meyvə və tərəvəz qəbulunu artırmaqla yanaşı, psixi sağlamlığın dəstəklənməsinə də kömək edə bilər. Randomizə edilmiş nəzarətli sınaqda başlanğıcda az miqdarda meyvə və tərəvəz qəbul edən yetkinlər iştirak edib. Onlara gündəlik meyvə-tərəvəz qəbulunu artırmaq üçün müxtəlif maliyyə və maarifləndirici dəstək göstərilib. İştirakçıların bir hissəsindən isə gündəlik qidalanmalarına bir stəkan meyvə şirəsi və ya smuzi əlavə etmələri istənilib. Dörd həftənin sonunda hər iki qrupda meyvə və tərəvəz istehlakının artdığı müəyyən edilib. Lakin meyvə şirəsi və ya smuzi qəbul edən iştirakçılarda depressiya göstəriciləri daha aşağı olub.

Nəticələr British Journal of Nutrition jurnalında dərc edilib. Tədqiqatın maliyyələşdirilməsini isə Fruit Juice Science Centre həyata keçirib.

Araşdırmanın əvvəlində bütün iştirakçılar gündə orta hesabla iki və ya daha az porsiya meyvə və tərəvəz qəbul ediblər. İştirakçılar üç qrupa bölünüb. Birinci qrupdan adi qidalanmalarını davam etdirmək istənilib. İkinci qrup gündə beş porsiya meyvə və tərəvəz qəbuluna yalnız bütöv meyvə və tərəvəzlər hesabına çatmağa çalışıb. Üçüncü qrup isə bütöv meyvə və tərəvəzlərlə yanaşı, hər gün bir stəkan meyvə şirəsi və ya smuzi qəbul edib. Tədqiqatçılar iştirakçıların əhval-ruhiyyəsindəki dəyişiklikləri qiymətləndirmək üçün narahatlıq və depressiya əlamətlərini ölçən təsdiqlənmiş sorğu anketlərindən istifadə ediblər.

Nəticədə meyvə şirəsi və smuzi qəbul edən qrupun depressiya göstəriciləri nəzarət qrupu ilə müqayisədə 27 ballıq şkala üzrə 2,52 bal aşağı olub. Tədqiqatçılar bu fərqi böyük olmasa da, statistik baxımdan əhəmiyyətli nəticə kimi qiymətləndiriblər.

Araşdırma zamanı aparılan qida qeydləri göstərib ki, meyvə-tərəvəz qəbulunu artıran hər iki qrupda gündəlik lif istehlakı təxminən 8–10 qram artıb. Bu nəticə göstərir ki, iştirakçıların rasionuna meyvə şirəsi və ya smuzinin əlavə edilməsi onların digər liflə zəngin meyvə və tərəvəzləri qəbul etməsinə mane olmayıb. Araşdırmada ümumilikdə 42 nəfər iştirak edib. Meyvə şirəsinin tərkibindəki şəkərlə bağlı narahatlıqlara baxmayaraq, dörd həftə ərzində meyvə şirəsi və ya smuzi qəbul edən iştirakçılarda metabolik sağlamlıq göstəricilərinə mənfi təsir aşkarlanmayıb.

Dörd həftəlik araşdırmaya gündə iki və ya daha az porsiya meyvə və tərəvəz qəbul edən 42 nəfər cəlb olunub. İştirakçılar təsadüfi seçim əsasında üç qrupa bölünüb:

• 14 nəfərlik nəzarət qrupu adi qidalanmasını davam etdirib;

• 14 nəfərlik ikinci qrup yalnız bütöv meyvə və tərəvəzlərin hesabına gündə beş porsiyaya çatmağa çalışıb;

• 14 nəfərlik üçüncü qrup isə bütöv meyvə və tərəvəzlərlə yanaşı, hər gün bir stəkan meyvə şirəsi və ya smuzi qəbul edib.

Üç qrupun hər bir iştirakçısına həftədə 10 funt sterlinq verilib. İkinci və üçüncü qruplara, həmçinin qidalanma vərdişlərini dəyişməyə kömək edən maarifləndirici materiallar təqdim olunub.

İştirakçıların narahatlıq səviyyəsi GAD-7, depressiya göstəriciləri isə PHQ-9 adlı təsdiqlənmiş sorğu vasitələri ilə qiymətləndirilib.

Meyvə şirəsi və smuzi qəbul edən qrupda depressiya göstəricisinin orta nəticəsi 2,93 bal, nəzarət qrupunda isə 5,45 bal təşkil edib. İştirakçılar həmçinin araşdırma müddətində dörd dəfə əvvəlki 24 saat ərzində qəbul etdikləri qidalar barədə məlumat veriblər. Bu məlumatlara əsasən, hər iki müdaxilə qrupunda gündəlik lif qəbulunun təxminən 8–10 qram artdığı hesablanıb.

Araşdırmanın müəllifləri nəticələrin ümidverici olduğunu, lakin iştirakçı sayının az və müşahidə müddətinin cəmi dörd həftə olduğunu vurğulayıblar.  Buna görə gündəlik meyvə şirəsi və ya smuzinin depressiyanı müalicə etdiyini söyləmək mümkün deyil. Nəticələr yalnız belə qidalanma dəyişikliyi ilə depressiya göstəricilərinin azalması arasında əlaqə olduğunu göstərir.

Tədqiqatçılar daha böyük və uzunmüddətli araşdırmaların bu əlaqənin nə dərəcədə davamlı olduğunu və meyvə şirəsinin psixi sağlamlığa təsirində hansı mexanizmlərin rol oynadığını müəyyənləşdirməyə kömək edə biləcəyini bildirirlər.

mənbə: www.sciencedaily.com