Alimlər sualtı dağda 2,8 milyona yaxın ilanbalığı aşkar ediblər

Avstraliyanın Tasmaniya sahillərində yerləşən sualtı dağda milyonlarla ilanbalığının toplaşdığı müəyyən edilib. Alimlərin hesablamalarına görə, onların sayı 2,8 milyona, ümumi biokütləsi isə təxminən 3 550 metrik tona çata bilər.

Tasmaniya sahillərində, Avstraliyanın Huon Dəniz Parkının ərazisində yerləşən Patience sualtı dağı səbəbi hələ də tam aydınlaşdırılmayan qeyri-adi təbiət hadisəsinin məkanıdır. Burada hər il Diastobranchus capensis növünə aid ilanbalıqları böyük qruplar halında toplaşır. Alimlər onların çox güman ki, kürü tökmək, yəni çoxalmaq üçün bir araya gəldiklərini ehtimal edirlər.

Avstraliyanın Elmi və Sənaye Tədqiqatları üzrə Birlik Təşkilatından (CSIRO) dəniz bioloqu Ben Skouldinqin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu bu canlıların sayını və ümumi biokütləsini müəyyənləşdirməyə çalışıb.

“Royal Society Open Science” elmi jurnalında dərc olunan tədqiqata əsasən, Patience sualtı dağında toplaşan ilanbalıqlarının sayı 2,8 milyona, ümumi biokütləsi isə təxminən 3 550 metrik tona çata bilər. Bu göstərici təqribən 3 900 ABŞ tonuna bərabərdir. Tədqiqatçılar 2023–2025-ci illər ərzində doqquz akustik araşdırma aparıblar. Bundan əlavə, tədqiqat gəmisinin arxasınca çəkilən sualtı kameralardan istifadə edilib və bir neçə ilanbalığı nümunəsi toplanıb.  Alimlər dərin sularda balıq qruplarından əks olunan səs dalğalarını ölçən sonar avadanlıqlarından yararlanıblar. Bu üsul balıq qruplarının sıxlığı barədə məlumat versə də, müxtəlif növləri bir-birindən etibarlı şəkildə ayırmağa imkan vermir.  Araşdırmanın əsas çətinliklərindən biri həmin ərazidə Hoplostethus atlanticus növünə aid dərin su balıqlarının — narıncı kobudbaşların da toplaşması olub. Buna görə akustik avadanlıq vasitəsilə iki növün sayını ayrıca müəyyənləşdirmək mümkün olmayıb.

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, hətta kalibrlənmiş çoxtezlikli akustik sistemlərdən istifadə edildikdə belə, növlərin müəyyənləşdirilməsi, ölçülərinin qiymətləndirilməsi və bioinformatik təhlil üçün kamera görüntüləri və fiziki nümunələr vacib olaraq qalır.  İlanbalıqlarının sayını və ümumi çəkisini hesablamaq üçün tədqiqat müəllifləri vizual müşahidələri akustik ölçmələr və toplanmış nümunələrdən əldə olunan məlumatlarla birləşdiriblər. Tədqiqat zamanı ilanbalıqlarının çoxalma davranışı ilə bağlı maraqlı məlumatlar da əldə edilib. Dişi fərdlərin müayinəsi onların əksəriyyətində yumurtaların inkişafının son mərhələyə çatdığını göstərib. Bu isə balıqların kürü tökməyə hazır ola biləcəyinə işarə edir.  Bundan əlavə, müayinə olunan fərdlərin hamısının mədəsinin boş olduğu müəyyən edilib. Alimlər hesab edirlər ki, bu müşahidə balıqların qidalanmaqdan daha çox çoxalmaq məqsədilə bir araya gəlməsi ehtimalını gücləndirir.

İlanbalıqları sualtı dağın bütün ərazisinə yayılmır. Onlar dağın qərb yamacında, müəyyən dərinlikdə sıx qruplar halında toplaşırlar.

Tədqiqatçıların diqqətini çəkən digər məqam isə bu hadisənin məkan baxımından müstəsna xarakter daşımasıdır. Ərazidə yerləşən təxminən 120 sualtı dağ arasında bu cür böyük ilanbalığı toplanmaları indiyədək yalnız Patience dağında qeydə alınıb. Bunun səbəbi isə hələ də məlum deyil.  Alimlərin fikrincə, Patience sualtı dağı ilanbalıqlarının, narıncı kobudbaşların və dərin dəniz ekosistemlərinin uzunmüddətli müşahidəsi üçün nadir və ekoloji baxımdan əhəmiyyətli bir ərazidir.

mənbə: phys.org