Elektrik impulsları ilə işləyən daraq saçların uzanmasını stimullaşdıra bilər

Çinli alimlər saç tökülməsinə qarşı elektrik stimulyasiyasını və müalicəvi molekulların dəriyə çatdırılmasını birləşdirən innovativ daraq hazırlayıblar. Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə cihaz tüklərin qırxıldığı nahiyənin demək olar ki, 100 faizində yenidən tüklənmə təmin edib. Lakin texnologiyanın insanlarda effektivliyi hələ sınaqdan keçirilməyib.  Keçəlliyin müalicəsi min illərdir həm kişiləri, həm də qadınları düşündürən problemlərdən biridir. Qədim dövrlərdə heyvan piylərindən hazırlanan müxtəlif qarışıqlardan istifadə edilsə də, bu üsulların effektivliyi barədə etibarlı sübutlar mövcud deyil. Müasir dövrdə isə minoksidil məhlulları, finasterid tabletləri və saç əkimi kimi üsullar müxtəlif səviyyələrdə müsbət nəticələr verir.  İndi isə alimlər saç tökülməsinə qarşı yeni texnologiya hazırlayıblar. Elektrik impulsları vasitəsilə işləyən daraq formalı cihaz siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə ümidverici nəticələr göstərib. 

Tədqiqatçılar cihazın adını saçları dolaşıqlıqdan xilas etmək mənasını verən ingiliscə ifadə ilə yanaşı, Tangled animasiya filminin adından ilhamlanaraq seçiblər.  İlk baxışdan adi darağı xatırladan Detangle xüsusi elektrodlarla təchiz edilmiş dişlərə malikdir. Onun bəzi dişlərində isə saçların uzanmasını stimullaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuş müalicəvi molekulların yerləşdirildiyi xüsusi bölmələr var.

Detangle cihazı baş dərisi boyunca hərəkət etdirildikdə kiçik elektrik impulsları yaradır. Eyni zamanda, xüsusi konstruksiyaya malik daraq dişləri dərini yüngül şəkildə qaldırır. Bu mexanizm elektrik sahəsinin dəriyə daha dərindən nüfuz etməsinə şərait yaradır.  Nəticədə müalicəvi molekulların saç follikullarının hüceyrələrinə çatdırılması asanlaşır. Bu isə saçların böyüməsini stimullaşdırmağa kömək edə bilər.  Tədqiqatçılar androgenetik alopesiyanın, yəni irsi və hormonal amillərlə əlaqəli saç tökülməsinin müxtəlif mexanizmlərinə təsir göstərmək üçün iki molekuldan istifadə ediblər.  Birinci molekul VEGFA plazmididir. Bu molekul saç follikullarının ətrafında yeni qan damarlarının yaranmasını stimullaşdırır. Beləliklə, follikulların qan təchizatının yaxşılaşdırılması və onların böyüməsi üçün daha əlverişli mühitin yaradılması hədəflənir.  İkinci molekul isə SRD5A2 siRNA adlanır. O, saç follikullarının kiçilməsinə səbəb olan dihidrotestosteronun (DHT) istehsalının azalmasına yönəlib.  Dihidrotestosteron androgen hormonudur. Genetik meyilliliyi olan insanlarda bu hormon saç follikullarına təsir göstərərək onların tədricən kiçilməsinə, nəticədə saç tellərinin nazikləşməsinə və saç tökülməsinin artmasına səbəb ola bilər.  Beləliklə, Detangle texnologiyası iki istiqamətdə fəaliyyət göstərmək üçün hazırlanıb: saç follikullarının qan təchizatını yaxşılaşdırmaq və onların kiçilməsinə səbəb olan hormonal mexanizmin təsirini azaltmaq.  Tədqiqatçılar Detangle cihazını laboratoriya şəraitində androgenetik saç tökülməsi modeli yaradılmış siçanlar üzərində sınaqdan keçiriblər.  Təcrübə zamanı hər iki müalicəvi molekulla yüklənmiş daraq siçanların qırxılmış kürək nahiyəsinə tətbiq edilib. Prosedur 28 gün ərzində hər üç gündən bir təkrarlanıb.

Nəticələr cihazın effektivliyini qiymətləndirmək üçün digər siçanlara tətbiq edilən ənənəvi müalicə üsulları – minoksidil və finasteridlə müqayisə olunub.

Araşdırmanın nəticələri Detangle cihazının sınaqdan keçirilən heyvan modelində yüksək effektivlik göstərdiyini ortaya qoyub.

Cihazla müalicə olunan siçanlarda tüklərin yenidən uzanması qırxılmış sahənin demək olar ki, 100 faizini əhatə edib. Minoksidil qəbul edən siçanlarda isə bu göstərici təxminən 70 faiz olub.

Detangle finasteridlə müqayisədə də daha yaxşı nəticə göstərib.

Əlavə müayinələr zamanı cihazın tətbiqinin saç follikullarının sayını artırdığı və müalicə olunan dəri nahiyəsində qan dövranını yaxşılaşdırdığı müəyyən edilib. Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, androgenetik alopesiyanın müalicəsində əsas məsələlərdən biri müalicəvi molekulların dərinin dərin qatlarına və saç follikullarına effektiv şəkildə çatdırılmasıdır.  Alimlərin fikrincə, təhlükəsiz və effektiv molekulyar çatdırılma androgenetik alopesiyanın uğurlu müalicəsi üçün əsas şərtlərdən biridir.

Detangle cihazının siçanlar üzərində əldə etdiyi nəticələr saç tökülməsinin müalicəsində yeni imkanların yarana biləcəyini göstərir. Xüsusilə elektrik stimulyasiyası ilə müalicəvi molekulların birbaşa saç follikullarına çatdırılmasının birləşdirilməsi bu texnologiyanı diqqətçəkən edir. Bununla belə, araşdırmanın nəticələrini insanlara birbaşa şamil etmək hələ mümkün deyil. Cihaz indiyədək insanlarda klinik sınaqlardan keçirilməyib. Onun uzunmüddətli təhlükəsizliyi, effektivliyi, mümkün yan təsirləri və müxtəlif saç tökülməsi formalarına təsiri əlavə araşdırmalar tələb edir.  Beləliklə, Detangle hələlik keçəlliyin sübut olunmuş müalicəsi deyil. Lakin bu texnologiya gələcəkdə androgenetik alopesiyaya qarşı daha məqsədyönlü müalicə üsullarının hazırlanması üçün perspektivli elmi istiqamət hesab oluna bilər.

mənbə: medicalxpress.com