Ağırlıq məşqləri uzunömürlülüyü artırır - 30 İllik araşdırma

Ağırlıq məşqlər uzun illər ərzində daha yaxşı görünmək və əzələ qurmaq üçün edilən fəaliyyət kimi qəbul edilsə də, yeni araşdırmalar göstərir ki, ağırlıq qaldırmaq təkcə xarici görünüşü dəyişmir. Bu ömrün uzanmazsına da kömək edə bilər, hətta hər gününüzü idman zalında keçirməsəniz belə.

Tədqiqat ABŞ-də 30 il ərzində aparılmış təxminən 150 min tibb bacısı və digər səhiyyə işçisinin izlənildiyi üç böyük araşdırmanın məlumatlarına əsaslanıb. Belə ki, hər 2 ildən bir iştirakçılar ağırlıq məşqlərinə və velosiped sürmə, üzgüçülük və gəzmək kimi aerobika məşqlərinə nə qədər vaxt keçirdikləri haqqında məlumat veriblər.

Ötən 30 il ərzində iştirakçılardan təxminən 36 mini vəfat edib və bu da tədqiqatçılara əzələ gücləndirən fəaliyyətlərin erkən ölüm riski ilə əlaqəsini izləməyə imkan verib.

Onlar açıq şəkildə optimal səviyyəni müəyyən etdilər.

Heç ağırlıq məşqləri etməyənlərlə müqayisədə həftədə 90-120 dəqiqə yəni, 1,5-2 saat məşq edənlərin istənilən səbəbdən ölüm riskinin təxminən 13 faiz daha aşağı olduğu müəyyən edilib.

Belə ki, ən iki ölüm səbəbləri olan - infarkt daxil ürək-damar xəstəlikləri riskinin 19 % aşağı olması, demensiya kimi nevroloji xəstəliklərdən ölüm riskinin 27 % aşağı salması ağır atletikanın faydasıdır.

Maraqlıdır ki, ağırlıq qaldırma həmişə yaxşı deyildir. Həftədə təxminən 2 saatdan artıq ağırlıq məşqi riski azaltmırdı.

Ən aşağı risk gündəlik fəaliyyətlər olan gəzinti, qaçış, velosiped sürmə, üzgüçülük kimi aerobika məşqləri ilə ağırlıq məşqləri ilə birgə məşğul olan insanlarda göründü.
Təkcə tövsiyə olunan miqdarda (həftədə təxminən 150 dəqiqə) aerobik fəaliyyətlə məşğul olmaq ölüm riskini 26-43 % arası azalma ilə əlaqələndirilirdi.

Lakin bol aerobik fəaliyyətlə bir–iki saat ağırlıq məşqlərinin birləşdirilməsi ölüm riskini ən çox azaldan kombinasiya idi – təxminən 45%. Aerobik məşq əsas işi görürdü, lakin hər iki fəaliyyət bir-birinin əksi deyil, birlikdə yaxşı nəticə verdi.

Daha bir istisna var idi: az miqdarda ağırlıq məşqi (həftədə bir saatdan az) xərçəngdən ölüm riskini daha aşağı salmışdır.

Əzələ və ölüm

Bəs ağırlıq qaldırma bizə necə daha uzun yaşamaqda kömək edə bilər?
Cavab əzələdədir – Əzələ bizə təkcə hərəkət etməyə kömək etmir.  Əzələ, xüsusilə müqavimət məşqləri ilə inkişaf etdirdiyimiz skelet əzələsi, bədənin ən metabolik aktiv toxumalarından biridir. Yeməkdən sonra qandakı şəkərin, yəni qlükozanın böyük hissəsi məhz ora yönləndirilir.

İnsulin – yemək yedikdə ifraz olunan hormon – əzələyə qlükozanı qandan udmaq siqnalı verir və o, onun təxminən 80%-ni “təmizləyir”: ya enerji üçün yandırır, ya da qlikogen kimi hazır yanacaq ehtiyatı olaraq saxlayır, bununla da onun qanda dolaşmasının və yağ kimi yığılmasının qarşısını alır.

Buna görə də güclü və kifayət qədər əzələ kütləsinin saxlanması orqanizmə qan şəkərini idarə etməyə kömək edir və 2-ci tip diabetdən qoruyur. Ürək xəstəliklərinin və erkən ölümün əsas səbəblərindən biri də bu xəstəlikdir.

Əzələ həm də özlüyündə bir orqandır. Əzələlər yığıldıqda, qan dövranına miyokinlər adlanan hormonabənzər siqnal molekulları buraxırlar. Bu xroniki, aşağı dərəcəli iltihabı zəiflətməyə kömək edir, hansı ki ürək xəstəlikləri, diabet və bir çox xərçəng növünün əsasını təşkil edir.

Miyokinlər həmçinin əzələnin qaraciyər, yağ toxuması, qan damarları, sümüklər və hətta beyinlə əlaqə qurmasına imkan yaradır. Onlar həmin orqanların enerjini necə sərf etməsi, qan axınını necə tənzimləməsi və necə sağlam qalması ilə bağlı siqnallar göndərirlər.

Əslində, hər dəfə əzələlərimizi istifadə etdikdə, onlar bədənin qalan hissəsinə fayda verən kimyəvi siqnalları ötürürlər. Ürək və qan dövranı sistemi də bundan faydalanır. Zamanla müntəzəm müqavimət məşqləri qan təzyiqini aşağı sala və böyük qan damarlarının sərt deyil, elastik qalmasına kömək edə bilər ki, bu da ürək-damar xəstəliklərindən qoruyur.

Güc özü də sağlamlığın olduqca yaxşı olduğunun göstəricisidir.

Mənbə:Sciencealert.com